Dwie połówki są na zawsze połączone :) Szymon Zelotes

Lis

Lis

autor: Kelly Colgan Azar [CC-BY-2.0 (http://creativecommons.org/licenses/by/2.0)]

Lis zwyczajny, lis rudy (Vulpes vulpes) to najbardziej rozpowszechniony dziki drapieżnik na świecie, zaliczany jest do rodziny psowatych (Canidae) i występuje w Ameryce Północnej, Azji, Europie i Północnej Afryce, od 1850 roku powszechny jest również w Australii, gdzie został wprowadzony przez myśliwych, by mieli na co polować. Ich zasięg powiększył się znacząco na niektórych obszarach po eliminacji jego naturalnego wroga – wilka.
Lis rudy jest wielkości niedużego psa oraz jest największym przedstawicielem rodzaju Vulpes. Posiada charakterystyczny puszysty ogon (kitę), który często ma białą lub czarną końcówkę. Futro jest wyjątkowo gęste, zwarte i zmienne w kolorze, ale zazwyczaj jest barwy rudo-czerwonej do czerwonawo-brązowej na grzbiecie i białej do szarej na spodzie ciała, nogi i uszy są podpalane. Oczy dorosłego osobnika są żółte, a nos czarny lub ciemnobrązowy. Powszechnie występują dwa warianty kolorystyczne: osobniki o czerwonobrązowym futrze i czarną pręgą na grzbiecie oraz osobniki z pręgą na ramionach. Istnieje również bardzo rzadka w naturze kolorystyczna odmiana – lis srebrny, którego piękne czarne lub srebrno-niebieskie ubarwienie sierści związane jest z zaburzeniami w wydzielaniu melaniny – ciemnego pigmentu.

LisAutor zdjęcia: Peter Trimming [CC-BY-2.0 (http://creativecommons.org/licenses/by/2.0)]

Lisy zwyczajne ważą średnio od 3 do 10kg i mierzą od 45 do 90cm, ogon – do 40cm. Samce są o 15% - 25% cięższe od samic. Potrafią biegać z prędkością do 45 - 50km/h, w kłusie do 6 – 8km/h. Ich ruchy są zwinne i szybkie, potrafią dobrze skakać i pływać. Mają bardzo dobrze rozwinięty zmysł słuchu, węchu, wzroku i dotyku. Rząd zębów (prostych, z wyjątkiem górnych zębów przedtrzonowych) tych zwierząt zajmuje więcej niż połowę długości czaszki.

Tak jak inne psowate, lis rudy posiada gruczoł wydzielający substancję zapachową umiejscowiony 75mm powyżej nasady ogona w górnej części pomiędzy skórą właściwą a tkanką podskórną. Gruczoł ten odpowiedzialny jest za charakterystyczny zapach lisa. Ponadto, lis przechodzi linienie raz w roku (na przełomie kwietnia i maja) i zmienia długi włos zimowy na letni krotki.

Lisy aktywne są zazwyczaj o zmierzchu lub w nocy, jednak na obszarach spokojniejszych mogą być aktywne również w dzień. Ich dieta jest niezwykle zróżnicowana, sezonowa i zależna od dostępności pokarmu. Zjadają małe ssaki, bezkręgowce, ptaki, owoce, padlinę oraz resztki znalezione w śmietnikach, na wysypiskach czy stosach kompostu. Ich dzienne zapotrzebowanie na pokarm wynosi 0,5 – 1kg. Lisy potrafią bardzo dobrze przechowywać pożywienie i równie dobrze je relokować.

Mogą zajmować bardzo rożne siedliska, np. lasy, tundry, prerie, pustynie, góry (powyżej linii lasu, na przełęczach, nie wyżej niż 4500m n.p.m.), tereny rolne oraz tereny zurbanizowane. Preferują jednak zróżnicowane tereny suche: skraje lasów, śródleśne enklawy (w dużych kompleksach), lasy śródpolne lub wrzosowiska z zaroślami. Zamieszkują nory, które same kopią lub zajmują po innych zwierzętach. Nora może leżeć na głębokości do 3m i mieć kilka korytarzy. Czasem jedną norę może zamieszkiwać lis i borsuk – oczywiście mają wtedy osobne wejścia i osobne komory gniazdowe. Lisy kopią czasem nory tymczasowe, krótkie, dające schronienie przed deszczem bądź niebezpieczeństwem. Wielkość łowiska jednego osobnika może sięgać od 57 do 160ha.

LisAutor zdjęcia: Peter Trimming [CC-BY-2.0 (http://creativecommons.org/licenses/by/2.0)]

Okres godowy lisów (okres rui, cieczka) trwa od stycznia do lutego. Ciąża trwa 50 – 52 dni. Samica w kwietniu / maju rodzi kilka młodych (zwykle 3 – 8 w miocie). Szczenięta mają zamknięte oczy i uszy (do 12 – 15 dni) i wymagają opieki rodziców przez najbliższe 4 – 8 tygodni. W tym czasie młode lisy (niedoliski) mają wełniste szarobure futerko, które zmienia się po 6 tygodniach. Matka posiadająca 4 lub 5 par sutek karmi je mlekiem przez około 6 tygodni, jednak już po 3 tygodniach do diety wprowadza mięso. Niedoliski stają się samodzielne w wieku 3 – 4 miesięcy, a dojrzałość płciową osiągają po 9 – 10 miesiącach życia. Lisy w środowisku naturalnym żyją 10 – 12 lat. W Polsce nie są objęte ochroną gatunkową.

Zastanawiasz się, gdzie wybrać się w podróż? Rozważ to miejsce.

Proponowane artykuły

Zobacz inne artykuły z działu: Natura