Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z polityką plików cookies.
Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.

METODY ROZDZIELANIA MIESZANIN

Mieszaniną nazywamy substancję, która składa się z co najmniej dwóch składników. Mogą to być ciała stałe, ciecze lub gazy. W zależności od stanu skupienia tych składników możemy wyróżnić różne metody ich rozdzielania. Innymi właściwościami fizycznymi mającymi wpływ na sposób rozdzielania mieszanin oprócz stanu skupienia są również: gęstość, rozpuszczalność bądź właściwości elektrostatyczne. Najczęściej stosowane sposoby rozdzielania mieszanin to:

Sączenie – ma zastosowanie
przy rozdzielaniu ciał stałych i cieczy. Polega na przepuszczaniu substancji przez sączek o odpowiedniej wielkości tak, aby wszystkie drobiny ciała stałego pozostały na sączku, a ciecz przeszła do zbiornika (np. kolby). Metoda ta jest metodą mało dokładną ale często wystarczającą przy rozdzielaniu substancji.

Odparowanie – stosowana w przypadku, kiedy mieszaniną jest roztwór wodny. Warunkiem zastosowania tej metody jest fakt, że substancja rozpuszczona musi być nielotna, dzięki czemu można odparować wodę a substancja rozpuszczona pozostaje na dnie zbiornika. Sposób przeprowadzania tej metody polega na podgrzaniu parowniczki nad palnikiem do momentu uzyskania suchej substancji. Przykładem może być na przykład otrzymywanie soli kuchennej z wody morskiej.

Destylacja – bardzo skuteczna metoda rozdzielania substancji polegająca na wykorzystaniu różnic pomiędzy temperaturami wrzenia poszczególnych składników. Stosowana jest do rozdzielania mieszanin ciekłych. Polega na podgrzaniu w odpowiednim pojemniku rozdzielanej mieszaniny do temperatury wrzenia jednej z substancji (bardziej lotnej). Para składnika bardziej lotnego jest następnie chłodzona (w chłodnicy) i skraplana do odpowiedniego pojemnika zwanego odbieralnikiem. W przypadku destylacji mieszanin ciekłych np. ropy naftowej destylacje prowadzi się w odpowiednim przedziale temperatur. Otrzymany w ten sposób destylat nazywamy frakcją.

Rektyfikacja – polega na wielokrotnej destylacji. Stosowana jest w przypadku składników o niewielkich różnicach w temperaturach wrzenia. Do przeprowadzenia rektyfikacji stosuje się odpowiednio skonstruowane urządzenia zwane kolumnami rektyfikacyjnymi, w środku których znajdują się półki rektyfikacyjne pozwalające na wielokrotne odparowywanie i skraplanie substancji.

Krystalizacja – metoda pozwalająca rozdzielać roztwory substancji stałych w cieczach. Często stosowana do oczyszczenia substancji stałej poprzez rozpuszczenie jej w odpowiednim rozpuszczalniku a następnie przeprowadzenie krystalizacji poprzez częściowe zatężenie
roztworu, oziębienie bądź wysolenie (dodanie innej substancji zmniejszającej rozpuszczalność substancji już zawartej w roztworze).

Sedymentacja – proces wykorzystujący różnicę mas i rozmiarów poszczególnych drobin. Polega na tym, że cięższe składniki mieszaniny opadają na dno naczynia.

Dekantacja – stosowana przy rozdzielaniu cieczy i ciał stałych. Polega na zlewaniu cieczy znad osadu, który opadł na dno naczynia.

Ekstrakcja – wykorzystuje różnicę rozpuszczalności składników mieszaniny. Polega na tym, że do mieszaniny dodajemy odpowiednio dobrany rozpuszczalnik (najlepiej taki, aby jeden ze składników mieszaniny rozpuszczał się w nim dobrze, a drugi prawie w ogóle), dzięki czemu substancje nierozpuszczoną będziemy mogli oddzielić. Proces ekstrakcji przeprowadza się kilka razy, aby jak najdokładniej rozdzielić składniki mieszaniny.

Adsorpcja – polega na wykorzystaniu zdolności podłoża do pochłaniania (adsorbowania) składników mieszaniny. Substancja, na której zachodzi proces nazywana jest adsorbentem, zaś substancja, która ulega adsorpcji – adsorbatem. Adsorbentami są najczęściej ciała stałe o bardzo dobrze rozwiniętej powierzchni, np. węgiel lekarski, który wrzucony do rozcieńczonego soku powoduje jego odbarwienie pochłaniając składniki roztworu.

Rozdzielanie grawitacyjne – metoda polegająca na wykorzystaniu różnic gęstości dwóch cieczy niemieszających się ze sobą, np. woda i olej. Mieszanina tych dwóch składników wlana do pojemnika utworzy dwie warstwy: dolną – dla cieczy cięższej o większej gęstości i górną – dla cieczy lżejszej o mniejszej gęstości.

Należy pamiętać, że dobór odpowiedniej metody zależy od tego, jakie substancję chcemy oddzielić analizując przy tym indywidualne właściwości każdego ze składników mieszaniny.