Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z polityką plików cookies.
Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.

Analiza cash flow

Analiza rachunku z przepływów pieniężnych polega na przeprowadzeniu:

  • analizy wstępnej (ma ona umożliwić identyfikację podstawowych źródeł pozyskiwania środków pieniężnych i sposobów ich zagospodarowania, pozwolić na ustalenie i ocenę poprawności zarządzania w obszarze przepływów pieniężnych oraz sugerować główne kierunki szczegółowego badania analitycznego rachunku przepływów pieniężnych),
  • analizy wskaźnikowej (w celu jej przeprowadzenia wykorzystuje się wskaźniki wystarczalności gotówki oraz wskaźniki wydajności gotówki).
W ramach analizy wstępnej cash flow obserwuje się również, jaki charakter, tzn. dodatni czy ujemny, miały w badanym okresie przepływy środków pieniężnych w ramach poszczególnych rodzajów działalności przedsiębiorstwa, tj. operacyjnej, inwestycyjnej i finansowej. Wszystkie trzy obszary przepływów pieniężnych mogą zarówno generować gotówkę, jak i ją pochłaniać. Dlatego wstępna analiza powinna się rozpocząć od identyfikacji stanu środków pieniężnych w wymienionych obszarach. W praktyce mogą wystąpić różne sytuacje, bowiem każdy strumień środków może być dodatni lub ujemny.

Ze względu na to, jaki stan
środków pieniężnych wystąpił w każdym z trzech obszarów wyróżnia się osiem wariantów sytuacji finansowej przedsiębiorstwa, które zostały ukazane w tabeli poniżej.

Wariant

Rodzaj obszaru działalności
operacyjny inwestycyjny finansowy
Pierwszy + + +
dotyczy podmiotów gospodarczych o wysokiej płynności finansowej, firma generuje bowiem dodatnie przepływy w ramach działalności operacyjnej, inwestycyjnej i finansowej (sytuacja taka w praktyce gospodarczej występuje bardzo rzadko i pojawia się ona najczęściej, gdy przedsiębiorstwo przygotowuje się do restrukturyzacji lub przejęcia innego podmiotu, ponieważ dodatnie przepływy z obszaru działalności inwestycyjnej wskazują na pozbywanie się części posiadanego przez przedsiębiorstwo majątku trwałego)
Drugi + - -
jest typowy dla przedsiębiorstw dojrzałych i rentownych, których działalność jest finansowana tylko środkami pochodzącymi z działalności operacyjnej (w rzeczywistości może się zdarzyć sytuacja, w której przepływy operacyjne będą niższe od łącznej sumy przepływów finansowych i inwestycyjnych, wówczas przedsiębiorstwo nie będzie w stanie wywiązać się ze wszystkich płatności)
Trzeci + - +
występuje w podmiocie w trakcie zachodzących procesów restrukturyzacyjnych, które wymagają zewnętrznych źródeł finansowania (jest to sytuacja charakterystyczna dla przedsiębiorstw rozwijających się bardzo dynamicznie, które wykorzystują obce źródła finansowania w celu podwyższenia swojej rentowności; przedsiębiorstwa należące do tej grupy nie powinny mieć żadnych problemów z utrzymaniem płynności finansowej i powinny w wyznaczonych terminach wywiązywać się ze wszystkich swoich płatności)
Czwarty + + -
odnosi się do sytuacji, w której wygospodarowane środki z działalności operacyjnej nie wystarczają na pokrycie ujemnych przepływów finansowych i aby spłacić swoje długi przedsiębiorstwo musi sprzedać wybrane składniki aktywów trwałych, o czym świadczą dodatnie przepływy inwestycyjne; z drugiej strony, jeśli przedsiębiorstwo likwiduje część starych środków trwałych, aby uzyskane w ten sposób środki pieniężne przeznaczyć na inwestycje, a gotówka z działalności operacyjnej w całości wystarcza na pokrycie zobowiązań, to taka sytuacja jest jak najbardziej prawidłowa i nie świadczy o utracie płynności finansowej (informuje ona o przygotowywaniu się przedsiębiorstwa do restrukturyzacji)
Piąty - + +
oznacza, że przedsiębiorstwo może wskazywać przejściowe trudności z rentownością działalności operacyjnej (bieżąca działalność przedsiębiorstwa nie generuje środków pieniężnych i aby pokryć wszystkie swoje płatności musi ono upłynnić część majątku trwałego; sytuacja taka jest zła jeśli utrzymuje się w dłuższym okresie)
Szósty - - +
jest to sytuacja typowa dla podmiotów nowych, dopiero rozwijających się lub działających od dłuższego czasu, ale przechodzących w poprzednim okresie kłopoty finansowe (przedsiębiorstwo nie przynosi jeszcze gotówki z działalności operacyjnej, ale prowadzi prawidłową politykę inwestycyjną, która finansowana jest ze źródeł wewnętrznych, np. emisji nowych akcji)
Siódmy - + -
wskazuje na poważne trudności finansowe przedsiębiorstwa (odnosi się najczęściej do przedsiębiorstw nierentownych, które utraciły płynność)
Ósmy - - -
oznacza, że przedsiębiorstwo mimo przynoszenia strat z działalności operacyjnej i niemożliwości otrzymania dodatkowych źródeł finansowania, ocenia swoją sytuacje optymistycznie i prowadzi normalną działalność inwestycyjną, dzięki wcześniej zgromadzonym dużym zasobom pieniężnym (jednak w przypadku takim  przedsiębiorstwo bardzo szybko traci ogromne ilości gotówki, co grozi jego upadłością)

Pierwsze z czterech wariantów w tabeli powyżej dotyczy wszystkich przedsiębiorstw, które osiągają dodatnie przepływy z działalności operacyjnej (ich kondycję finansową najczęściej ocenia się jako korzystną, nawet jeśli wartości przepływów gotówki z pozostałych rodzajów działalności jest ujemna, a prawdopodobieństwo utraty płynności finansowej praz te przedsiębiorstwa jest w najbliższym okresie niewielkie). Natomiast pozostałe cztery warianty charakteryzują najczęściej przedsiębiorstwa nierentowne i mające problemy z utrzymaniem płynności finansowej (nie generują one gotówki w ramach swojej podstawowej działalności; taka sytuacja nawet w przypadku prawidłowych przepływów finansowych i inwestycyjnych, jeśli przedsiębiorstwo nie podejmie szybkich i odpowiednich działań, może w niedługim okresie doprowadzić do całkowitej utraty wypłacalności i bankructwa przedsiębiorstwa).

Badanie sald poszczególnych obszarów rachunku z przepływów finansowych nie jest wystarczające do oceny zdolności płatniczej. Potwierdzeniem dla badania sald jest przeprowadzenie:
  • analizy poziomej cash flow (polega na badaniu zmian poszczególnych pozycji sprawozdania zachodzących w czasie; badanie to powinno objąć okres co najmniej trzech lat, bowiem wówczas daje obraz dynamiki w określonych obszarach cash flow),
  • analizy pionowej cash flow (sprowadza się do badania struktury wpływów i wydatków, których zmiany w czasie ukazują rzeczywistą sytuację firmy w analizowanym obszarze; analiza pionowa powinna obejmować okres od 3 do 5 lat).
Po analizie wstępnej powinna zostać przeprowadzona analiza wskaźnikowa, w której wykorzystuje się, co zostało wcześniej wspomniane, wskaźniki:
  • wystarczalności gotówki (np. wskaźnik ogólny wystarczalności gotówki, który mierzy ogólną zdolność przedsiębiorstwa do regulowania swoich wydatków zarówno na zakup rzeczowych aktywów trwałych i wartości niematerialnych i prawnych, spłatę kapitałów obcych wraz z odsetkami oraz wypłatę dywidend;  jeśli wartość wskaźnika jest większa od jedności - firma w ramach działalności operacyjnej generuje dostatecznie dużo środków pieniężnych aby sfinansować wszystkie swoje potrzeby, bez konieczności sięgania po dodatkowe źródła finansowania, np. pożyczki; jeśli wartość wskaźnika jest mniejsza od jedności - środki wygospodarowane na w ramach bieżącej działalności przedsiębiorstwa nie wystarczają na uregulowanie wszystkich płatności),
  • wydajności gotówki (np. wskaźnik wydajności gotówkowej, który określa, w jakiej relacji pozostaje gotówka operacyjna do dochodów ze sprzedaży lub ile groszy środków pieniężnych z działalności operacyjnej przypada na jedną złotówkę przychodów ze sprzedaży; stosunkowo wysoki poziom i tendencja rosnąca wskaźników, oznacza korzystną sytuację dla przedsiębiorstwa).