Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z polityką plików cookies.
Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.

Bankowość elektroniczna

Bankowość elektroniczna jest nowoczesną formą realizacji usług bankowych, w której nie istnieje osobisty kontakt między klientem a pracownikiem. Jest to możliwe dzięki zastosowaniu technologii, np. Internetu, jako elementu pośredniczącego w kontaktach między klientem a pracownikiem banku oraz automatyzacji niektórych czynności wykonywanych tradycyjnie przez pracownika banku. Innymi słowy: Bankowość elektroniczna dostarcza klientowi informacji lub usługi bezpośrednio, bez konieczności odwiedzania placówki banku.

Rozwój bankowości elektronicznej na świecie nastąpił w drugiej połowie XX wieku w USA. Natomiast w Polsce bankowość elektroniczna zaczęła się rozwijać dopiero w latach dziewięćdziesiątych, po restrukturyzacji sektora bankowego dla potrzeb gospodarki rynkowej w ramach
reformy ustrojowej. Czynnikiem, który przyspieszył rozwój bankowości elektronicznej była między innymi prywatyzacja banków oraz związany z nią transfer technologii z banków zachodnich, które stały się ich inwestorami zagranicznymi. Jednym z powodów szybkiego rozwoju bankowości elektronicznej w Polsce jest również łatwość, z jaką produkty finansowe mogą być oferowane, sprzedawane i kupowane w Internecie.

Bankowość elektroniczna jest rozwijającym się nieustannie obszarem bankowości, stąd istnieje szereg jej definicji różniących się zakresem oraz szczegółowością. Można je ogólnie sklasyfikować w trzy grupy:
  • w pierwszej grupie bankowość elektroniczną określa się jako obręb płatności dokonywanych przy zawieraniu transakcji w handlu elektronicznym; kładzie się w niej nacisk na dwa główne warunki tj. możliwość dostępu do rachunku bankowego oraz fakt, że dostęp ten odbywa się za pomocą systemów informatycznych i telekomunikacyjnych i dopiero jeżeli te dwa warunki są jednocześnie spełnione można powiedzieć, że ma się do czynienia z bankowością elektroniczną,
  • w drugiej grupie bakowość elektroniczną określa się jako dostarczanie bankowych usług i produktów w dowolnym miejscu i czasie za pomocą elektronicznych kanałów dystrybucji przy użyciu powszechnie stosowanych urządzeń elektronicznych, np. komputera, telefonu; kładzie się w niej nacisk na możliwość zdalnego dostępu klienta np. do konta osobistego, za pośrednictwem internetu, w celu wykonania przelewu,
  • w trzeciej grupie bankowość elektroniczną określa się jako wszelkie rozwiązania biznesowe i technologiczne, które umożliwiają interakcję banku i jego klientów przy wykorzystaniu urządzeń technicznych, przekazujących dane kanałami elektronicznymi, przy jednoczesnym zintegrowaniu takiego kanału wymiany usług i informacji w strukturze organizacyjnej i technologicznej banku; kładzie się w niej nacisk na stosowanie elektroniki oraz kontakt klienta z bankiem).
Najbardziej trafną definicję bankowości elektronicznej podaje Rada Bankowości Elektronicznej przy Związku Banków Polskich, która definiuje ją jako formę usług oferowanych przez niektóre banki. Forma ta polega na umożliwieniu klientowi dostępu do jego rachunku za pośrednictwem komputera lub innego urządzenia elektronicznego, np. bankomatu. Podstawowym elementem bankowości elektronicznej jest zatem EDI, tj. elektroniczna wymiana danych, która w tym przypadku jest zawężona do współpracy klienta i banku oraz ogranicza się do usług bankowych. Cechą charakterystyczną usług bankowości elektronicznej (które są najczęściej zautomatyzowane) jest brak bezpośredniego kontaktu klienta z pracownikiem banku.

Specyfika bankowości elektronicznej opiera się na możliwości obsługi klienta: w dowolnym czasie, z dowolnego miejsca pozwalającego na połączenie się z siecią, z dowolnego urządzenia umożliwiającego korzystanie z Internetu.

Z punktu widzenia klienta zalety bankowości elektronicznej sprowadzają się zatem do:
  • wygody np. łatwiejszy dostęp do usług, lepsza kontrola nad finansami osobistymi, dzięki możliwości wglądu w stan rachunku w dowolnym czasie oraz możliwości śledzenia swoich operacji (historia rachunku), możliwość
    wykorzystywania różnych kanałów komunikacji (np. telefonu stacjonarnego, telefonu komórkowego, poczty elektronicznej),
  • oszczędności czasu dzięki np. możliwości wykonywania operacji we własnym domu, braku potrzeby wypełniania dokumentów, szybszej realizacji zleceń,
  • niższe koszty rachunku (np. opłata za prowadzenie rachunku oraz opłata za wykonanie przelewu jest kilkukrotnie niższa niż tradycyjną drogą), przy jednocześnie wyższym oprocentowaniu środków znajdujących się na tym rachunku (wyższe oprocentowanie wciąż jest jedną z zalet kont internetowych),
  • eliminacja zagrożeń towarzyszących transakcjom w bankowości tradycyjnej, np. kradzieży.
Zalety bankowości elektronicznej, z których wynikają korzyści dla banku, to:
  • stosunkowo niewielki, w porównaniu do budowy sieci oddziałów, koszt stworzenia i uruchomienia oraz utrzymania serwisu transakcyjnego (koszty są stałe),
  • stosunkowo niewielkie rozmiary kosztów zmiennych, będące pochodną niewielkiej liczebności zatrudnionych pracowników i innej niż w przypadku tradycyjnej bankowości struktury majątku,
  • niski koszt obsługi dodatkowego klienta i łatwość zwiększenia zdolności obsługi,
  • możliwość rozszerzania obszaru działania na regiony geograficzne, w których bank nie posiada fizycznych placówek,
  • skrócenie czasu obsługi w przypadku większości prostych operacji bankowych wykonywanych w trybie samoobsługi,
  • eliminacja zagrożeń pojawiających się w transakcjach bankowości tradycyjnej, np. fałszerstwo.
Bankowość elektroniczna ma również szereg wad, które są niekorzystne zarówno dla klienta, jak i dla banku. Należą do nich np.:
  • usterki oprogramowania (stanowią one poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa systemów banku; w przypadku specjalistycznego oprogramowania stosowanego wyłącznie w bankach usterki te mogą zagrozić ciągłości funkcjonowania banku, lecz nie narażają go na ataki z zewnątrz; w sferze działania banku w Internecie szczególne  istotne są wady oprogramowania odpowiedzialnego za komunikację z siecią, przykładowo przeglądarek internetowych czy programów pocztowych, bowiem wady tego oprogramowania pozwalają twórcom wirusów i innych szkodliwych programów uzyskać dostęp do komputerów wykorzystujących wadliwe oprogramowanie),
  • wzrost np. działania przestępców komputerowych, zagrożeń związanych z działaniem wirusów komputerowych, nakładów związanych z inwestowaniem w nowoczesne oprogramowania,
  • ograniczona dostępność do konta oraz częste przerwy konserwacyjne,
  • błędy w funkcjonujących kontach on-line, które ograniczają ich funkcjonalność (zalicza się do nich np. brak widoczności stanu konta w momencie dokonywania przelewu).