Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z polityką plików cookies.
Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.

Modele rynku

Rynki różnią się występującą na nich siłą konkurencji. Ze względu na nią wymienia się cztery główne modele rynku, a mianowicie: konkurencję monopolistyczną, konkurencję doskonałą, czysty monopol oraz oligopol. Cechy wyróżniające wymienione modele zostały przedstawione w tabeli poniżej.

Lp. Cecha Konkurencja monopolistyczna Konkurencja
doskonała
Czysty monopol Oligopol
1 Liczba producentów wielu dużo jeden kilka
2 Rodzaj produktu zróżnicowany (firmy wytwarzają produkty nieznacznie różniące się od siebie, jednak produkty jednej firmy posiadają pewne cechy odróżniające je od produktów innych firm) standardowy (dóbr jednego producenta nie można odróżnić od dóbr wszystkich pozostałych producentów, czyli producenci wytwarzają i sprzedają wyroby homogeniczne) niepowtarzalny, brak bardzo bliskich substytutów  (firma jest jedynym producentem lub dostawcą danego produktu lub usługi) standardowy (np. stal, cynk) lub zróżnicowany (np. samochody)
3 Kontrola nad ceną pewna, ale w wąskim zakresie (zależy to od stopnia zróżnicowania produktu oraz od liczby i bliskości konkurentów; każde przedsiębiorstwo do pewnego stopnia może wpływać na wielkość swego udziału w rynku, zmieniając własne ceny w stosunku do cen konkurentów) żadna, cena produktu jest dana i producent nie ma na nią wpływu (konsumenci doskonale wiedzą, jaki jest poziom cen różnych producentów, stąd jest im obojętne, u którego z nich zakupią dobra; ani sprzedający, ani ich klienci nie sądzą, aby ich działania miały jakiś wpływ na poziom ceny rynkowej)

znaczna (firma może podnieść cenę swojego produktu, sprzedając go mniej, lub ją obniżyć, wówczas sprzeda więcej; monopolista jest cenotwórcą) ograniczona wzajemną współzależnością (decyzja cenowa jednej firmy może w znaczny sposób wpływać na sprzedaż innych firm), znaczna w przypadku zmowy (firmy razem podnoszą lub obniżają ceny)
4 Warunki wejścia na rynek względnie łatwe, jednak wiąże się z pewnymi kosztami

bardzo łatwe (koszty wejścia są nieznaczne) wejście jest bardzo trudne (dzięki zabezpieczeniom w postaci np. barier ekonomicznych, technologicznych, prawnych

poważne przeszkody
5 Konkurencja niecenowa znaczny nacisk na reklamę, nazwę lub znak firmy brak konkurencji niecenowej jeśli jest podejmowana to przede wszystkim za pomocą reklamy (public relations) znaczna, związana przede wszystkim ze zróżnicowaniem produktu, odbywa się za pomocą reklamy oraz jakości (ciągłe dążenie do jej poprawy)

6 Przykłady handel detaliczny, produkcja sukienek rolnictwo telekomunikacja, wodociągi produkcja samochodów, stali, miedzi, cynku, papierosów