Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z polityką plików cookies.
Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.

Świadczenia pozapłacowe

Pozapłacowe składniki wynagrodzenia całkowitego mogą stanowić znaczną jego część. Innymi słowy: Świadczenia pozapłacowe to wszelkie świadczenia, które poza płacą zasadniczą i premią, stanowią część całkowitego wynagrodzenia. Świadczenia pozapłacowe, mimo że stanowią jedynie uzupełnienie wynagrodzenia, są bardzo ważne w motywacji pracowników, bowiem bez ich wsparcia płaca zasadnicza może okazać się mało skuteczna.

Do głównych celów, dla których przedsiębiorstwa wprowadzają
świadczenia pozafinansowe, należą:
  • wzmocnienie więzi pomiędzy zatrudnionymi pracownikami a przedsiębiorstwem,
  • zatrzymanie najlepszych pracowników,
  • przyciągnięcie najlepszych kandydatów, którzy mogą wybrać przedsiębiorstwa konkurencyjne,
  • stworzenie wizerunku opiekuńczego pracodawcy w oczach pracowników,
  • zaspokojenie niektórych potrzeb pracowników po niższych kosztach dzięki lepszym warunkom,
  • wykorzystanie wszelkich ulg podatkowych, stosowanych wobec pozapłacowych składników wynagrodzenia.
Motywowanie podwładnych za pośrednictwem pozapłacowych narzędzi może występować w formie:

- wzmacniania które polega na selektywnym nagradzaniu pożądanych zachowań i wzmacnia prawdopodobieństwo powtórzenia się tych zachowań w przyszłości, przykładowo zachowanie nagrodzone pochwałą prawdopodobnie zostanie powtórzone, a zachowanie ukarane naganą, raczej nie (wzmacnianie może następować: w sposób ciągły – po każdym zaobserwowanym zachowaniu; w sposób okresowy – oparty na stałych odstępach czasowych, np. co kwartał; w sposób oparty na zmiennych okresach czasowych, np. wzmacnianie następować może co miesiąc, co kwartał; w sposób oparty na stałej liczbie zachowań pożądanych lub niepożądanych; w sposób przypadkowy, czyli całkowicie zmienny),

- pobudzania systemowego (jest ono użyteczne, gdy chce się wyrobić dumę zawodową i przynależność do przedsiębiorstwa; pobudzanie systemowe nie skłania jednak pracowników do osiągania wyższych wyników niż konieczne do pozostanie w przedsiębiorstwie, czyli jest ono kosztowne i mało efektywne; jeśli stosowane w pobudzaniu systemowym nagrody systemowe nie są jednolite, to stosowanie ich wywołuje u pracowników poczucie niesprawiedliwości
i niezadowolenie – nagrody systemowe bardzo trudno wycofać),

- pobudzania doraźnego (jeśli jest źle skorelowane ze wzmocnieniami, może osłabić skuteczność wzmocnień, przykładowo za wysoka nagroda za doraźne działanie, w odniesieniu zarówno do konieczności wysiłku, jak i do nagród wzmacniających, degraduje znaczenie nagród).

Świadczenia pozapłacowe można podzielić na:
  • fakultatywne (wśród nich wyróżnia się świadczenia pieniężne, przykładowo pieniężne elementy partycypacji w wynikach firmy, świadczenia socjalne, urlopowe, oraz świadczenia niepieniężne, przykładowo świadczenia dodatkowe, benefisy, niepieniężne elementy partycypacji w wynikach firmy, deputaty socjalne),
  • obligatoryjne (wśród nich wyróżnia się świadczenia pieniężne, przykładowo: świadczenia odszkodowawcze, związane z podróżą służbową, ekwiwalenty oraz świadczenia niepieniężne, przykładowo: środki ochrony indywidualnej, odzież, obuwie robocze, posiłki, napoje profilaktyczne).
Świadczenia pozafinansowe podzielić można na:
  • materialne (zalicza się do nich między innymi: samochody służbowe, subsydiowane posiłki),
  • niematerialne (w większości przypadków świadczenia te są związane z wartością pracy, jaką nadaje jej pracownik i dzieli się je na: ukierunkowane na pracę, np. organizacja pracy, delegowanie uprawnień oraz na ukierunkowane na wykonawcę, np. uznanie, szkolenia w miejscu pracy lub poza nim, awans).
Do pozafinansowych narzędzi motywowania podwładnych należy także organizacja pracy, która może stanowić duże źródło motywacji. Siła motywująca organizacji pracy zależy bowiem od stworzenia takich warunków organizacyjnych, odpowiadających oczekiwaniom pracowników (na oczekiwania te będzie wpływać przykładowo wykształcenie pracowników).