Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z polityką plików cookies.
Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.

Anoreksja

Anorexia nervosa (anoreksja, jadłowstręt psychiczny) „jest zaburzeniem charakteryzującym się rozmyślną utratą masy ciała, indukowaną i utrwalaną przez pacjenta”[1], to awersja do spożywania pokarmu.

Kaśka ma 17 lat. Waży zaledwie 45 kg, przy wzroście 1,78 m. Krytycznie przygląda się swojemu odbiciu w lustrze. „Boże, jak ja wyglądam?” – wzdycha z rozpaczą. „Najgorsze są te monstrualne uda” – omiata wzrokiem swoje wychudzone nogi. „Coś okropnego” – patrzy z niesmakiem na swoje ciało. „To na pewno dlatego, że pozwoliłam sobie na to jabłko po południu. W końcu średniej wielkości ma z 50 kalorii” – mówi do siebie.

Anoreksja
jest
terminem wywodzącym się z języka greckiego, poprzez połączenie słów: „an” (brak, pozbawienie) oraz „orexis” (apetyt) i jest ogólnym określeniem na awersję do pokarmu. Najczęściej rozpoczyna się od zwykłego odchudzania. Zwykle dziewczynka ma niewielką nadwagę, więc zmiana sposobu odżywiania nie robi na rodzicach wielkiego wrażenia. „Ot po prostu chciała trochę schudnąć, chciała się podobać. W końcu dzisiaj to wszystkie takie wychudzone, że grubasem to aż nie przystoi być” – mówią rodzice Kaśki. Wraz z utratą kilogramów, dziewczyna nakręca się jeszcze bardziej. Odmawia konsumpcji większej ilości jedzenia. Podkręca śrubę, żeby jak najwięcej schudnąć. Nierzadko zdarza się, że dziewczęta dotknięte anoreksją prowokują wymioty czy stosują środki przeczyszczające, a praktycznie zawsze – wykonują wzmożone ćwiczenia fizyczne[2].

Generalnie do czynników ryzyka zachorowań na anoreksję należy: ideał szczupłej sylwetki lansowany we współczesnych mediach, występowanie zaburzeń w rodzinie, występowanie chorób afektywnych, np. alkoholizmu, relacje rodzinne (nastolatek nie może osiągnąć niezależności, gdyż rodzice – poprzez decydowanie o każdym jego działaniu – uniemożliwiają mu to), zaburzony obraz siebie („jestem głupia i brzydka”) silna potrzeba osiągnięć, doświadczenia molestowania seksualnego, otyłość oraz chroniczna choroba somatyczna[3].

Dziewczęta chorujące na anoreksję są perfekcjonistkami, mają tendencję do drobiazgowego planowania dnia, a każde odstępstwo od terminarza wprawia je w gniew i frustrację. Z anoreksją – zdaniem B. Józefik – będziemy mieli do czynienia w sytuacji, kiedy dziewczynka jest w okresie dojrzałości płciowej (adolescencji) i przeżywa ogromny lęk przed przybraniem na wadze lub otyłością. A ponadto nie zadowala ją waga w granicy normy dla swojego wieku i wzrostu – chce być jeszcze szczuplejsza, zniekształceniu ulega jej osąd własnej figury, nie przejmuje się stałym spadkiem wagi, unika spożywania pokarmów oraz następuje u niej zanik miesiączki (w trzech kolejno następujących po sobie miesiącach)[4]. Oczywiście, należy tutaj zaznaczyć, że na anoreksję mogą zachorować również młodziutkie dziewczynki (najmłodsza ma 8 lat), kobiety dojrzałe, jak i chłopcy (chociaż znacznie rzadziej).

Anoreksja jest chorobą śmiertelną, każdego roku zbiera ogromne żniwo wśród osób cierpiących z jej powodu. Przykładem może być tutaj 28 letnia francuska fotomodelka Isabelle Caro, o której zrobiło się głośno w 2007 roku, kiedy jej zdjęcia pojawiły się na bilbordach we Włoszech tuż przed rozpoczęciem Mediolańskiego
Tygodnia Mody. Jej zmagania z chorobą śledził cały świat. Zachorowała, kiedy miała 13 lat. W 2005 roku, ważąc 25 kilogramów zapadła w śpiączkę. Zmarła w 2010 roku, ważąc niespełna 30 kilogramów. Kolejny przykład: modelka Bethaney Wallace, która zmarła podczas snu, z powodu rozległego ataku serca – ważyła około 36 kilogramów.

Jadłowstręt psychiczny prowadzi do wyniszczenia całego organizmu, a jego negatywne konsekwencje można zaobserwować na czterech obszarach: biologicznym (m.in. bóle głowy, zaburzenia snu, zimne i drętwiejące ręce, zwiększona podatność na siniaki, zaburzenia rytmu serca, opóźnienie procesu dorastania), psychicznym (m.in. rozdrażnienie, napięcie, lęk przed utratą kontroli nad własną wagą i jedzeniem, obsesja na punkcie jedzenia, depresja), rodzinnym (kłótnie pomiędzy rodzicami, obwinianie się za chorobę dziecka) i społecznym (samotność, pustka społeczna)[5].

Istotną rolę w leczeniu anoreksji odgrywa psychoterapia, jak również terapia poznawczo – behawioralna, której celem jest rozpoznawanie negatywnych emocji, myśli, uczuć, które związane są z sylwetką, jedzeniem czy wagą i zastąpienie ich realistycznym oraz zdrowym podejściem. Ważne jest nauczenie anorektyczki radzenia sobie z sytuacjami dla niej stresowymi, poprawa samooceny, poczucia kontroli, jak również dokładne poznanie natury anoreksji. Terapia behawioralno – poznawcza koncentruje się głównie na teraźniejszych emocjach i uczuciach, a zdarzenia traumatyczne z przeszłości osoby chorej rozpatruje wyłącznie w kontekście przenoszenia ich na obecną sytuację[6].

[1] M. E. Drywień, Zaburzenia odżywiania, „Kosmos. Problemy Nauk Biologicznych”, 2010, t. 59, nr 3 – 4, s. 337.

[2] E. Józefik, Anoreksja i bulimia psychiczna. Rozumienie i leczenie zaburzeń odżywiania się, Wyd. UJ, Kraków 1999, s. 31.

[3] S. Abraham, D. Liewelyn-Jones, Bulimia i anoreksja, Prószyński i S-ka, Warszawa 1999, s. 29.

[4] E. Józefik, Anoreksja…, poz. cyt., s. 33 – 34.

[5] I. Namysłowska, E. Paszkiewicz, A. Siewierska, Gdy odchudzanie jest chorobą. Anoreksja i bulimia, Wyd. W. A. B., Warszawa 2000, s. 71 – 72.

[6] U. Jakubowska, Podejście behawioralno – poznawcze, [w:] Psychoterapia, L. Grzesiuk (red.), PWN, Warszawa 1995, s. 32 – 41.