Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z polityką plików cookies.
Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.

Ekstrawersja


Ekstrawersja jest podstawową cechą (wymiarem) osobowości. 

Mijając ludzi na ulicy, niejednokrotnie zauważamy, że różnią się oni od siebie kolorem włosów, fryzurą, ubiorem czy modelem butów. Podobnie sytuacja wygląda w odniesieniu do osobowości. Każdy człowiek, mimo ogólnego podobieństwa do innych ludzi, posiada właściwe sobie doświadczenia, cechy temperamentalne, emocjonalne czy wolicjonalne, które w istotnym stopniu determinują jego osobowość.

Najważniejszą
dymensją osobowości, definiowanej jako „dynamiczną i niepowtarzalną, a zarazem względnie stałą, konstelacją nabytych i wrodzonych właściwości psychicznych znamiennych dla danej jednostki, a zarazem kształtującą jej charakterystyczną aktywność wewnętrzną i zewnętrzną”jest ekstrawersja – introwersja, stanowiąca dwa – z trzech – głównych wymiarów osobowości człowieka. Za wyodrębnienie wspomnianych biegunów odpowiedzialny jest zarówno układ nerwowy, jak i środowisko, chociaż – jeden z badaczy H. J. Eysenck – decydującą rolę przypisuje genotypowi człowieka. Różnice, jakie występują pomiędzy ekstrawersją a introwersją, związane są przede wszystkim z poziomem pobudzenia korowego - u ekstrawertyków jest ono niższe, aniżeli u introwertyków, natomiast w przypadku hamowania korowego jest odwrotnie – u ekstrawertyków jest ono wyższe. Generalnie przyjmuje się, że na ekstrawersję składają się następujące czynniki pierwotne: towarzyskość, żywotność, asertywność, aktywność i poszukiwanie doznań.

Weźmy za przykład moją sąsiadkę Karolinę, która przejawia niemal wszystkie z możliwych cech, charakterystycznych dla ekstrawertyków. Karolina jest niezwykle ruchliwa, aktywna i energiczna. Non stop musi być w ruchu, ponieważ posiada wielką potrzebę działania i nie jest w stanie usiedzieć w jednym miejscu. Patrząc na nią odnosi się wrażenie, że ona chyba nigdy nie odpoczywa lub nie odczuwa takiej potrzeby. Nieustannie ma coś do załatwienia, i nie ważne, czy to są zakupy w pobliskim supermarkecie, czy wyjście do piwnicy po słoik przetworów. Nie znosi bezczynności. Stale jest czymś zajęta.
Karolina jest wieczną optymistką. Z pozoru wygląda tak, jakby nie miała żadnych problemów, a na świat patrzyła przez różowe okulary. „Po co się martwić? Jakoś to będzie” – odpowiada zawsze z uśmiechem. Karolina nie analizuje własnego postępowania, przejawia bardziej (aniżeli inni ludzie) obiektywną wizję świata.

Nie lubi monotonii ani samotności. W jej domu, niemal bez przerwy ktoś jest, i jak to mówią – „drzwi
się nie zamykają”. Jedna koleżanka wychodzi, po niej przychodzi sąsiadka, potem wujek..Odwiedziny trwają bez końca. A jeśli nie słychać nikogo za ścianą, oznacza to, że wybyła z domu do swoich znajomych. Karolina jest niezwykle towarzyska, lubi się śmiać, żartować, prowadzić długie rozmowy. Jeśli zapytasz ją: „Co słychać?”, możesz być niemal pewien, że opowie ci ze szczegółami, jak minął jej ostatni tydzień. I zamiast szybkiej wymiany zdań, spędzisz na pogaduszkach blisko godzinę. Ten typ osobowości po prostu odczuwa posiadanie osoby, z którą mógłby nieustannie konwersować. Dlatego też często widać ją z telefonem przy uchu.

Karolina uwielbia zmiany. Nie dla niej rutyna. Stale musi się coś dziać. Zmienia szkoły, pracę, przemeblowuje swoje mieszkanie – poszukuje ciągle czegoś nowego. Co więcej – niezwykle łatwo nawiązuje kontakty interpersonalne, bez zahamowań poznaje nowych ludzi, niemal natychmiast nawiązuje z nimi wspólny temat. To taka dusza towarzystwa, której czasami po cichu zazdrościmy odwagi i przebojowości. Jest otwarta na świat i innych.

Karolinę, jako typowego ekstrawertyka charakteryzuje również „głód stymulacji” – poszukuje ona bowiem pobudzenia i silnych wrażeń. Nierzadko podejmuje zachowania ryzykowne, którym towarzyszy napięcie. Wakacje autostopem? Proszę bardzo. Skok ze spadochronem? Nie ma problemu. Tatuaż na plecach? Czemu nie.

Analizując ekstrawersję jako wymiar osobowości, należy zaznaczyć, że omawiany typ człowieka charakteryzuje również impulsywność, skłonność do dominacji i zachowań agresywnych. Ekstrawertyk posiada olbrzymie trudności w sprawowaniu kontroli nad swoimi uczuciami. Zdarza się, iż odznacza się nierzetelnością w zakresie podejmowanego przez siebie działania, powierzchownością i zmiennością.

Bibliografia:
Hall C. S., Lindzey G., Teorie osobowości, PWN, Warszawa 1998, s. 18 i nast.