Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z polityką plików cookies.
Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.

Motywacja osiągnięć

Motywacja osiągnięć „koncentruje się na potrzebie osiągania czegoś, dobrego wykonywania pracy i chęci bycia najlepszym”[1].

Ile razy w swoim życiu spotkaliśmy się z ludźmi, o których mówiliśmy: „ona tak ma, musi być najlepsza”, bądź: „on zawsze powtarza, że nie spocznie, dopóki tego nie osiągnie”? Pewnie wielu. Być może sami odczuwamy taką właśnie potrzebę: bycia najlepszym pracownikiem, zawodnikiem sportowym, który zdobył mistrzostwo, tancerką/aktorką, która osiągnęłaby popularność i sławę, grała w najlepszych przedstawieniach czy filmach.
Mówiąc
o motywacji osiągnięć, będziemy mieli na myśli „względnie stały zespół motywów, związany pośrednio lub bezpośrednio z sytuacjami współzawodnictwa”[2].

Twórcą motywacji osiągnięć był D. C. McClelland. Podczas prowadzonych przez siebie badań wykrył trzy główne właściwości osób mających wysoką potrzebę osiągnięć:

1) najlepiej czują się one w takim środowisku pracy, w którym będą mogły ponosić odpowiedzialność za rozwiązywanie problemów,

2) ustanawiają cele, które są możliwe do zrealizowania,

3) jak również potrafią kalkulować ryzyko; potrzebują dowodów uznania, dzięki którym wiedzą, jak radzą sobie z powierzonym zadaniem[3].
             
Motywacja osiągnięć to gotowość do współzawodnictwa, do doskonalenia siebie. Współzawodnictwo – zdaniem D. C. McClellanda i J. Atkinsona – to zjawisko składające się z wielu motywów. Do najważniejszych należą:

1) motyw powodzenia – silnie zaznaczona potrzeba osiągania czegoś, osiągania sukcesów i chęć współzawodnictwa,

2) unikanie niepowodzenia – silnie zaznaczony lęk przed porażką, który wyraża się unikaniem sytuacji opartych na współzawodnictwie, jak również brak wiary w powodzenie[4].

Przedstawione powyżej motywy powstają w okresie wczesnego dzieciństwa, jako efekt przeżyć dzieci i oddziaływania na nie środowiska. Co więcej – u każdej jednostki mogą występować one z różnym nasileniem.

Do głównych składników motywacji osiągnięć należą:

1) potrzeba osiągnięć;

2) motyw powodzenia – poszukiwanie przez jednostkę sytuacji, w których mogłaby współzawodniczyć;

3) motyw unikania porażki – rozumiany jako lęk przed przegraną, obawa przed porażką, jak również odwlekanie udziału w sytuacjach, które są oparte na współzawodnictwie;

4) prawdopodobieństwo powodzenia
– postrzeganie przez jednostkę sytuacji, jako tej, w której osiągnie sukces;

5) zachęcająca wartość powodzenia – spostrzeganie zadowolenia związanego z powodzeniem;

6) motywacja zewnętrzna – pochwała, uznanie, nagrody pieniężne;

7) motyw unikania powodzenia – obawa przed powodzeniem[5].
 
Najważniejszym składnikiem motywacji osiągnięć jest pewność siebie. Jednostka, która wierzy we własne możliwości, wierzy w to, że jej się uda, wykazuje niewielką obawę przed porażką, na ogół będzie odznaczała się wielką współzawodniczością w różnych sytuacjach – w pracy społecznej, zawodowej, sporcie. Co więcej – będzie robiła to z radością, przyjemnością, niemal z pasją. Z kolei osoba z silnie zaznaczonym motywem obawy przed porażką, będzie – w sytuacjach współzawodnictwa – wykazywała wysoki poziom lęku. Ponadto, będzie za wszelką cenę chciała uniknąć porażki, nie wierząc ani we własne możliwości, ani w potencjalnie osiągnięty sukces i powodzenie[6].

Jednakże należy mieć na uwadze, że pragnienie dokonania czegoś wielkiego i bycia najlepszym nie jest cechą charakterystyczną tylko dla zawodników sportowych. Jednostki posiadające wysoką potrzebę osiągnięć, będą po prostu osiągały satysfakcję zmierzając do określonego celu lub będą chciały uzyskać znakomite wyniki we wszystkich działaniach, których się podejmują.

[1] D. P. Schultz, S. E. Schultz, Psychologia a wyzwania dzisiejszej pracy, PWN, Warszawa 2008, s. 281.
[2] Z. Czajkowski, Motywacja osiągnięć – nastawienie na „ja” oraz nastawienie na zadania, „Sport Wyczynowy”, 2001, nr 3 – 4, s. 69.
[3] D. P. Schultz, S. E. Schultz, Psychologia …, poz. cyt., s. 281.
[4] Z. Czajkowski, Motywacja …, poz. cyt., s. 70.
[5] Tamże, s. 72.
[6] Tamże, s. 70.