Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z polityką plików cookies.
Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.

Pamięć krótkotrwała


Pamięć krótkotrwała (STM - short term memory) to "podręczny" magazyn pamięci przechowujący stosunkowo niewielką ilość informacji przez kilkanaście sekund.

Każdego dnia człowiek nieustannie jest atakowany mnóstwem informacji ze świata zewnętrznego, a jego zmysły różnymi dźwiękami, obrazami i innymi bodźcami. Jedne informacje człowiek spostrzega jako ważne i je zapamiętuje, inne zaś pamięta tylko przez chwilę, po czym jego umysł zaprzątają nowe treści. Dlaczego tak się dzieje? Jaki rodzaj pamięci odpowiada za taki stan rzeczy?

W
psychologicznej literaturze przedmiotu można spotkać się z pojęciem pamięci krótkotrwałej, która została wyodrębniona ze względu na kryterium czasu przechowywania określonych informacji w magazynie pamięciowym.

Jednym z pierwszych, który w swych badaniach podjął problematykę pamięci krótkotrwałej był G. Miller.  Wspomniany badacz uważał, że pojemność pamięci krótkotrwałej wynosi 7±2 kęsy albo elementy informacji (czyli od 5 do 9 porcji informacji), gdzie przez porcję będziemy rozumieli informację – np. słowo, cyfrę lub literę. Generalnie przyjmując, w pamięci krótkotrwałej można przechowywać od 5 do 9 pozycji, zorganizowanych najczęściej w 4 porcje. Należy zaznaczyć, że zapisywanie informacji w pamięci krótkotrwałej obywa się w postaci akustycznej. W praktyce oznacza to, że proces pamięciowy działa tutaj podobnie, jak w przypadku papugi – na zasadzie powtarzania elementów, które zostały do niego wprowadzone. Informacje w pamięci krótkotrwałej są przechowywane przez kilkanaście sekund (nie dłużej niż pół minuty). Czyli, jeśli ktoś poda nam numer telefonu do hydraulika, a my będziemy go w kółko powtarzać, istnieje realna szansa na to, że uda nam się do niego dodzwonić w ciągu 30 sekund. Oczywiście czas przechowywania informacji w pamięci krótkotrwałej uzależniony jest zarówno od naszych indywidualnych doświadczeń, jak i skomplikowania materiału do zapamiętania.

Pamięć krótkotrwała to trochę jak procesor w komputerze, jest odpowiedzialna za pracę całego systemu, a w sytuacji gdyby zawiodła (z jakichś bliżej nieznanych nam przyczyn uległa uszkodzeniu), wówczas mielibyśmy ogromny problem z zapamiętaniem czegokolwiek.  Dlaczego? Gdyż dochodziłoby do zakłóceń na linii pamięć ultrakrótka – pamięć krótkotrwała oraz pamięć krótkotrwała – pamięć długotrwała. Pamięć krótkotrwała stanowi jakoby pomost pomiędzy pamięcią ultrakrótką a długotrwałą. W sytuacji awarii, informacje docierające do naszych uszu, nie mogłyby zostać zapisane w pamięci długotrwałej.

justify;">Mówiąc o pamięci krótkotrwałej należy wspomnieć, że nazywana jest ona również operacyjną. System pamięci operacyjnej, podobnie trochę jak komputerowy, umożliwia dokonywanie bieżących operacji. To właśnie dzięki niemu możemy dokonywać obliczeń arytmetycznych w pamięci, pamiętamy, gdzie przed momentem położyliśmy książkę czy klucze do mieszkania, zapamiętujemy zdania na tyle długo, aby rozumieć przebieg rozmowy ze znajomym.

Kiedy pamięć krótkotrwała zostanie wypełniona informacjami, wówczas albo są one usuwane (człowiek je po prostu zapomina) albo przekazywane do pamięci długotrwałej. Człowiek nie może zapamiętać wszystkich informacji, które do niego docierają, gdyż wówczas uniknąłby zapominania. Należy zadać sobie sprawę czy chcielibyśmy wszystko pamiętać? Chyba nie. 

Informacje z pamięci krótkotrwałej przenoszone są do pamięci długotrwałej, a przypomnienie sobie i określonych faktów wymaga wydobycia ich z pamięci trwałej i na powrót przeniesienia do pamięci krótkotrwałej. Wydobywanie informacji, które zostały zmagazynowane w pamięci krótkotrwałej nie jest trudne, gdyż po pierwsze – jest ich niewiele, a po drugie – są dostępne świadomości.

Na zakończenie należy dodać, iż z racji silnego obciążenia, które wynika z konieczności sterowania wspomnianymi procesami wejściowymi i wyjściowymi, pamięć krótkotrwała została wyposażona w system regulacyjny: efekt pierwszeństwa (lepiej zapamiętujemy te informacje, które są podawane na początku komunikatu) i efekt świeżości (lepiej zapamiętywane są te elementy, które pojawiły się na końcu materiału do zapamiętania).

Kosslyn M. S., Rosenberg R. S., Psychologia. Człowiek. Świat, Wyd. Znak, Kraków 2006, s. 297 i nast.
Maruszewski T., Psychologia poznania. Sposoby rozumienia siebie i świata, Wyd. GWP, Gdańsk 2001, s. 119 i nast.