Peroksysomy, proteasomy, rzęski i wici – charakterystyka

Peroksysomy

Występują we wszystkich komórkach eukariotycznych. Są to drobne pęcherzyki otoczone pojedynczą błoną, która zawiera liczne enzymy.

Funkcje peroksysomów:

  1. Przeprowadzają proces beta-oksydacji, czyli rozkładu kwasów tłuszczowych do jednostek dwuwęglowych
  2. Przeprowadzają detoksykację związków toksycznych przez ich utlenianie
  3. Przeprowadzają reakcje utleniania i redukcji różnych związków organicznych uczestniczących w metabolizmie

Katalaza enzym występujący w peroksysomach rozkłada nadmiar tlenku wodoru powstającego w reakcjach utleniania-redukcji do tlenu i wody,

Proteasomy

Są to kompleksy enzymatyczne występujące w cytozolu, na powierzchni błon siateczki śródplazmatycznej oraz w jądrze komórkowym. Podstawową funkcja jest ubikwitynozależna degradacja białek, głównie uszkodzonych, zużytych lub nieprawidłowo zbudowanych. Białka te są rozpoznawane przez komórkę, łączone z drobnocząsteczkowym białkiem-ubikwityną i rozkładane w proteasomomach do wolnych aminokwasów.

Rzęski i wici

W komórkach prokariotycznych wici nie są okryte błoną komórkową. Nie zwierają także mikrotubul. Są zbudowane z:

  • nasady zakotwiczonej w błonie
  • ścianie komórkowej
  • haka
  • pojedynczego włókna

W komórkach eukariotycznych rzęski i wici są cytoplazmatycznymi wypustkami okrytymi błona komórkową. Wyrastają z ciałka podstawowego, zlokalizowanego pod błoną , a ich trzon tworzą mikrotubule o charakterystycznym układzie. Dziewięć par na obwodzie i jedna para w środku.