Eszkola

Ściana komórkowa – funkcje, budowa

Czym jest ściana komórkowa?

Ściana komórkowa jest zewnętrzną warstwą komórek bakterii, grzybów, roślin, a także niektórych protistów. Głównym składnik chemiczny ścian komórkowych różni się w zależności  od grupy systematycznej organizmów np,  u bakterii – mureina, u grzybów – chityna, u roślin – celuloza.

Funkcje ściany komórkowej:

  1. Nadaje kształt komórce
  2. Chroni komórkę przed mechanicznymi uszkodzeniami
  3. Zabezpiecza komórkę przed wnikaniem drobnoustrojów chorobotwórczych
  4. Bierze udział w transporcie wody

Jak zbudowana jest ściana komórkowa u roślin?

Ścianę komórkową u roślin budują głównie sacharydy: celuloza, hemicelulozy oraz pektyny. W niektórych typach komórek  ściana komórkowa może być inkrustowana lub adkrustowana innymi substancjami, m.in. związkami nieorganicznymi.

Ściana komórkowa dzieli się na :

  • Ścianę komórkową pierwotną
  • Ścianę komórkową wtórną

Ściana komórkowa pierwotna:

  • Okrywa młode, rosnące komórki roślin
  • Charakteryzuje się małą zawartością celulozy
  • Ma stosunkowo cienkie i nieregularnie rozmieszczone włókna celulozowe

Ściana komórkowa wtórna:

  • Okrywa wyrośnięte i wyspecjalizowane komórki roślin.
  • Charakteryzuje  się dużą zawartością celulozy.
  • Ma grube, regularnie ułożone włókna celulozowe.
  • Często ma budowę warstwową.

Wtórne zmiany ściany komórkowej

Rodzaj zmiany wtórnej Inkrustacja-wysycanie Adkrustacja-powlekanie
Opis zmiany i miejsce odkładania się substancji Polega na wnikaniu substancji do przestrzeni między włóknami celulozowymi. Polega na odkładaniu się substancji na powierzchni ściany komórkowej.
Substancje odkładane i ich rola Lignina- powoduje twardnienie ściany komórkowej, zwiększa jej sztywność i odporność na działanie czynników mechanicznych.

Związki o charakterze tłuszczowym,np.:

  • kutykula- chroni przed wnikaniem drobnoustrojów chorobotwórczych oraz nadmiernym parowaniem wody,
  • suberyna-chroni roślinę przed utratą wody, uszkodzeniami mechanicznymi oraz przegrzaniem.
Krzemionka- wysyca ściany komórkowe m.in. skrzypów i niektórych gatunków traw, wzmacniając roślinę i zwiększając jej odporność na atak patogenów oraz roślinożerców,

Polisacharydy, np.:

  • śluzy, które wytwarzane między innymi przez nasiona lnu i pigwy, chłoną wodę,
  • gumy, które są wydzielane przez drzewa w miejscach zranień.

 

 

Może Ci się przydać: