Eszkola

Plastydy – budowa i charakterystyka

Plastydy są strukturami charakterystycznymi dla komórek roślinnych. Od cytozolu odgraniczone są dwiema błonami.

Jak powstają nowe plastydy?

Nowe plastydy powstają przez podział już istniejących plastydów. W zależności od lokalizacji i środowiska jeden typ plastydów może przekształcać się w inny typ plastydów.

Czy plastydy są organellami półautonomicznymi?

Tak. Plastydy podobnie jak mitochondria są organellami półautonomicznymi, tzn.mają własne DNA i rybosomy, dzięki czemu syntetyzują białka niezbędne do swojego funkcjonowania.

Budowa chloroplastu:

  • Tylakoidy gran to błoniaste woreczki ułożone jeden na drugim w stos zwany granum.
  • Stoma chloroplastu jest koloidalną substancją, zawierającą liczne enzymy, rybosomy oraz wiele kopii kolistego DNA- genom chloroplastowy.
  • Tylakoidy stromy mają postać kanalików łączących ze sobą poszczególne grana.
  • Zewnętrzna błona chloroplastu jest gładka.
  • Wewnętrzna błona chloroplastu wnika do stromy, gdzie tworzy tylakoidy gran i tylakoidy stromy. W błonach tylakoidów znajdują się barwniki fotosyntetyczne, przenośniki elektronów oraz enzymy.

Charakterystyka plastydów

Typy plastydów Występowanie Cechy Funkcje
Proplastydy

Komórki tkanek merystematycznych.

  • Mają słabo rozwinięty system błon wewnętrznych.
  • Zawierają żółty barwnik – protochlorofild, który na świetle przekształca się w chlorofil.
  • Powstają z nich inne typy plastydów.
Chloroplasty Komórki miękiszu asymilacyjnego w liściach i niezdrewniałych łodygach.
  • Mają silenie rozwinięty system błon wewnętrznych w postaci tylakoidów.
  • Zawierają zielony barwnik, czyli chlorofil oraz barwniki pomocnicze – karoteny i ksantofile.
  • U roślin lądowych chloroplasty są drobne i mają kształt soczewkowaty.
  • U protistów roślinopodobnych oraz roślin pierwotnie wodnych kształt i wielkość chloroplastów są zróżnicowane.
Przeprowadzają fotosyntezę.
Leukoplasty amyloplasty Komórki miękiszu spichrzowego, m.in. liścieniach,kłączach, bulwach i korzeniach.
  • Mają słabo rozwinięty system błon wewnętrznych.
  • Nie zawierają barwników.
Magazynują skrobię-zapasowy polisacharyd.
elajoplasty Magazynują substancje zapasowe w postaci tłuszczów.
proteinoplasty Magazynują substancje zapasowe w postaci białek.
Chromoplasty Komórki miękiszu, np. w płatkach korony nagietka lub owocni papryki.
  • Mają słabo rozwinięty system błon wewnętrznych.
  • Zawierają barwniki karotenoidowe-karoteny i ksantofile.
Nadają barwę m.in. działkom okwiatu i owocom.Barwa przyciąga zwierzęta zapylające kwiaty lub uczestniczące w rozsiewaniu nasion.