Ogromna większość jaskiń w naszym kraju znajduje się na jego południu, najgłębsze i najdłuższe jaskinie w Polsce znajdziemy w Tatrach.
Najdłuższe jaskinie w Polsce – tabelka
Poniższa tabela przedstawia 10 jaskiń spośród najdłuższych jaskiń w Polsce razem z ich długością i głębokością w metrach. Dane oczywiście dość systematycznie się zmieniają, wraz z coraz dokładniejszą penetracją jaskiń i lepszego sprzętu speleologów. W ostatnich latach z pierwszej 10 wypadły na przykład Chelosiowa Jama-Jaworznicka czy Jaskinia Kozia, a w ich miejsce pojawiły się Niedźwiedzia i Mała w Mułowej.
| Jaskinia | Długość [m] | Głębokość [m] | Położenie |
| Wielka Śnieżna | 23753 | 824 | Tatry Zachodnie, Małołączniak |
| Wysoka - Za Siedmiu Progami | 11700 | 435 | Tatry Zachodnie, Wąwóz Kraków |
| Śnieżna Studnia | 13650 | 805 | Tatry Zachodnie, Małołączniak |
| Miętusia | 10780 | 305 | Tatry Zachodnie, Dolina Miętusia |
| Bańdzioch Kominiarski | 10010 | 562 | Tatry Zachodnie, Kominiarski Wierch |
| Czarna | 7247 | 304 | Tatry Zachodnie, Organy |
| Ptasia Studnia | 6283 | 352 | Tatry Zachodnie, Dolina Miętusia |
| Zimna | 5420 | 176 | Tatry Zachodnie, Dolina Kościeliska |
| Niedźwiedzia | 4500 | 118 | Masyw Śnieżnika, Stroma |
| Mała w Mułowej | 3863 | 555 | Tatry Zachodnie, Dolina Mułowa |
Gdzie w Polsce są jaskinie?
W Polsce doliczono się ponad 4200 jaskiń, ich większość znajduje się na południu kraju. Ta liczba oczywiście sukcesywnie rośnie. Większość polskich jaskiń (około 80%) to jaskinie krasowe. Najwięcej jaskiń w Polsce znajdziemy na Jurze Krakowsko-Częstochowskiej, blisko 1600, ale tylko 10% z nich przekracza długością 40 metrów – najdłuższa z nich to Jaskinia Wierna nieco przekraczająca kilometr długości. Pod względem liczebności na drugim miejscu są tak zwane Karpaty fliszowe, obejmujące chociażby Beskid Niski, Śląski i Sądecki; najdłuższa z nich, Jaskinia Wiślańska, ma 2275 metrów długości. Na trzecim miejscu są Tatry z ponad 860 jaskiniami – tam też są najgłębsze i najdłuższe jaskinie w Polsce, dość powiedzieć, że na 15 najdłuższych jaskiń w Polsce aż 13 leży w Tatrach. Jaskinie znajdziemy ponadto w Pieninach (kilkadziesiąt, najdłuższa przekracza 200 metrów), w Sudetach (blisko 100, Jaskinia Niedźwiedzia jest w „top 10”), w Górach Świętokrzyskich (ponad 150 jaskiń, w tym Chelosiowa Jama – Jaskinia Jaworznicka, jedna z najdłuższych w kraju), w Niecce Nidziańskiej (ponad 100 jaskiń, najdłuższa ma ponad 350 metrów) i na Roztoczu (14 jaskiń, najdłuższa raptem 21 metrów). Oprócz tego ponad 20 jaskiń znajdziemy w pasie nizinnym, większość z nich powstała w wyniku działań człowieka, najdłuższa ma ponad 600 metrów długości.
Wielka Śnieżna
Najdłuższą jaskinią w Polsce jest Jaskinia Wielka Śnieżna zwana też Śnieżną lub Systemem Jaskiniowym nad Kotlinami – Śnieżną. Tak naprawdę jej system składa się z 5 części, odkrywanych przez lata jako osobne jaskinie i tak też traktowanych. Jedną z nich jest właściwa Jaskinia Śnieżna, wejście do niej znajduje się w Dolinie Małej Łąki, w Wyżnej Świstówce, na wysokości 1701 metrów n.p.m. Kolejne to Jaskinie Wielka Litworowa, Jaskinia nad Kotlinami, Jasny Awen i Jaskinia Wilcza. W całym systemie występuje wiele cieków wodnych, a nawet zjawisko zwane podziemnym deszczem. Jeśli chodzi o odkrycia, to Jasny Awen i Jaskinia Wielka Litworowa znana była góralom od dawna, Jaskinia Śnieżna czekała na zbadanie do roku 1959, dotarli do niej grotołazi Józef Frączek i Bronisław Nowina-Noiszewski, którzy otrzymali informacje od miejscowych. Warunki penetracji Jaskini Wielkiej Śnieżnej są trudne, od 1959 roku zginęło tu 7 osób.
Opinie - Najdłuższe jaskinie w Polsce