Eszkola

Sfery Ziemi - charakterystyka

 

Sfera

 

Obejmuje

 


Atmosfera


Gazowa powłoka otaczająca Ziemię


Hydrosfera


Wszystkie wody na Ziemi
- powierzchniowe: oceany, morza, rzeki, jeziora, bagna, lodowce, lądolody
- podziemne


Litosfera


Zewnętrzna powłoka skalna skorupy ziemskiej (skały, minerały)


Pedosfera


Powierzchniowa warstwa skorupy ziemskiej na której zachodzą procesy glebotwórcze


Biosfera


Organizmy żywe Ziemi


Antroposfera


Działalność człowieka

 

Wszystkie sfery przenikają się i oddziałują na siebie. Między poszczególnymi warstwami Ziemi zachodzą współzależności.
W hydrosferze następuje parowanie wody do atmosfery. Gdy chmura osiągnie odpowiednią temperaturę zwaną temperaturą punktu rosy para wodna zaczyna się skraplać i woda spada z powrotem na Ziemię do hydrosfery.

Woda z hydrosfery rozpuszcza skały i minerały budujące litosferę. Natomiast pierwiastki z litosfery przedostając się do wód powodują ich mineralizację. Pierwiastki i minerały litosfery przedostają się również do świata organizmów żywych, czyli do biosfery. Natomiast organizmy żywe powodują niszczenie i przyczyniają się do tworzenia skał litosfery.

Zielone organizmy żywe produkują tlen, który jest emitowany do atmosfery, Z kolei wszystkie inne organizmy żywe oddychają tlenem zawartym w atmosferze.

Z pedosfery, czyli z warstwy globowej paruje woda, z kolei woda z hydrosfery nawadnia gleby. Pedosfera, czyli gleby, powstają ze skał czyli z litosfery. Z kolei z gleb są wymywane składniki do skał. Gleby tworzą się z obumarłych organizmów żywych biosfery. Sole mineralne zawarte w glebach są dostarczane organizmom żywym.

Z pedosfery również są emitowane gazy przedostające się na atmosfery. Z kolei powietrze atmosfery przenika do gleb. W obrębie biosfery wyodrębniono antroposferę, czyli sferę działalności człowieka. Wskutek tej działalności poszczególne sfery ulegają zmianom, np. wskutek wydobycia surowców mineralnych z wnętrza Ziemi, wycinki lasów, budowie dróg, domów czy fabryk.