Sole – właściwości

Sole (ogólny wzór sumaryczny Mam+Ama-) to związki chemiczne składające się z kationów oraz anionów reszt kwasowych. Mają postać ciał stałych, zazwyczaj o krystalicznej budowie. Poza solami obojętnymi wyróżnia się również wodoro- i hydroksosole, które w swojej budowie posiadają odpowiednio dodatkowe atomy wodoru (Mam+(Hx A)ma-) lub grupy hydroksylowe ((M(OH)x)am+Ama-).

Nazwy soli formułuje się, wykorzystując kolejno nazwy kationów i anionów, które je tworzą. W przypadku soli kwasów beztlenowych do nazwy niemetalu, tworzącego anion, należy dodać końcówkę "–ek" i dołączyć nazwę metalu, stanowiącego kation soli:

NaCl – chlorek sodu
K2S – siarczek potasu
FeS – siarczek żelaza (II) - w przypadku pierwiastków występujących na różnych stopniach utlenienia należy uwzględnić to w nazwie soli.

Nazwy soli kwasów tlenowych tworzy się przez zmianę końcówki w nazwie kwasu z "–owy" na "–an" i dodanie nazwy metalu z kationu:

Mg(NO2)2 – azotan(III) magnezu
Na2SO4 – siarczan(VI) sodu
KMnO4 – manganian(VI) potasu
CuSO4 – siarczan(VI) miedzi (II)

Nazwy wodorosoli i hydroksosoli tworzy się przez dodanie odpowiednich przedrostków w nazwach soli obojętnych:

KH2PO4 diwodoroortofosforan(V) potasu
Mg(OH)Br – bromek hydroksomagnezu

Sole można otrzymać w wyniku reakcji metalu/tlenku metalu/wodorotlenku/soli metalu z niemetalem/tlenkiem niemetalu/kwasem/solą niemetalu. Reakcje kwasu z wodorotlenkiem określana jest mianem reakcji zobojętniania. Reakcje dwóch różnych soli (lub soli i kwasu/zasady) mają miejsce tylko wtedy gdy w ich wyniku powstaje trudno rozpuszczalna sól (reakcja strąceniowa).

2NaOH + H2SO4 → Na2SO4 + 2H2O - reakcja zobojętniania

K2S + CuCl2 → CuS↓ + 2KCl - reakcja strąceniowa

W reakcjach, jakim podlegają sole, ważna jest również reguła, że mocne kwasy i zasady wypierają odpowiednio słabsze kwasy i zasady z ich soli – czyli słaby kwas nie przereaguje z solą mocnego kwasu.

Większość soli wykazuje dużą odporność na wysokie temperatury (wyjątki to m.in. węglany lub sole amonowe). Rozpuszczalność soli w wodze jest bardzo różna od całkowicie nierozpuszczalnych do tworzących nasycone roztwory na poziomie 70% stężenia. 

Roztwory wodne soli mają odczyny obojętne, lub bardzo zbliżone do obojętnych  zależy to od mocy kwasów i wodorotlenków, od jakich pochodzą. Sól mocnego kwasu i słabego wodorotlenku będzie miała odczyn lekko kwaśny, natomiast sól mocnego wodorotlenku i słabego kwasu lekko zasadowy.