Eszkola

Molibden - charakterystyka

Przydatne kalkulatory i narzędzia

Molibden (symbol – Mo) jest pierwiastkiem chemicznym, metalem, leżącym w V okresie i VI grupie pobocznej układu okresowego, należy więc do grupy metali przejściowych (bloku d). 

Symbol Mo
Nazwa w jęz. angielskim molybdenum
Nazwa w jęz. łacińskim molybdenum
Stan skupienia (w warunkach standardowych) ciało stałe
Charakter chemiczny metal
Liczba atomowa 42
Masa atomowa [u] 95,95(1)
Numer grupy, okres, blok energetyczny VIB, V, d
Stopnie utlenienia -IV, −II, −I, 0, I, II, III, IV, V, VI
Konfiguracja elektronowa uproszczona [Kr]4d55s1
Zapełnienie powłok elektronowych 2, 8, 18, 13, 1
Elektroujemność wg Paulinga 2,16
Temperatura topnienia [ºC] 2623
Temperatura wrzenia [ºC] 4939
Ciepło właściwe [J/(kg•K)] 250
Gęstość  [kg/m3] 10280

Właściwości fizyko-chemiczne

Molibden ma liczbę atomową równą 42 i masę atomową równą 95,95u. Pierwiastek ten może występować na 10 stopniach utlenienia: −IV, −II, I, 0, I, II, III, IV, V, VI (najtrwalsze są związki MoVI). 

Molibden w warunkach standardowych (tj. temp. - 273,15K, ciśnienie - 105Pa) ma postać ciała stałego o metalicznym, srebrzystobiałym kolorze i o gęstości 10280kg/m3. Jego temperatura topnienia wynosi 2623ºC – jest to szósta najwyższa wartość wśród wszystkich pierwiastków. Temperatura wrzenia molibdenu wynosi natomiast 4639ºC. Twardość molibdenu wg skali Mohsa wynosi 5,5.

Molibden jest mało aktywnym chemicznie pierwiastkiem. Podgrzany może reagować z niemetalami. Reaguje z wodą królewską, stężonym kwasem siarkowym(VI) oraz rozcieńczonym azotowy(V) (w stężonym ulega natomiast pasywacji). Z tlenem tworzy tlenki np. MoO2 (fioletowy), MoO3 (biały), Mo4O11. Tlenki molibdenu mają charakter kwasowy. Tlenek molibdenu(VI) MoO3 jest bezwodnikiem kwasu molibdenowego H2MoO4

Izotopy

Molibden ma 35 znanych izotopów o masach atomowych od 83 do 117u. Najpowszechniejszy izotopem jest 98Mo (24,14%). Siedem izotopów występuje w przyrodzie i są to: 92Mo, 94Mo, 95Mo, 96Mo, 97Mo, 98Mo, and 100Mo. Tylko ostatni z nich nie jest izotopem stabilnym.

Odkrycie

Związki molibdenu były znane przez stulecia jednak przez większość czasu mylone ze związkami ołowiu (nazwa molibdenu w dosłownym tłumaczeniu oznacza „podobny do ołowiu”). Sam pierwiastek został odkryty w 1778 przez Carla Wilhelma Scheela, a wyizolowany trzy lata później. 

Występowanie w przyrodzie

Molibden nie występuje w skorupie ziemskiej w formie wolnej. Związki molibdenu na różnych stopniach utlenienia są składnikami minerałów m.in. wulfenitu, powellitu i molibdenitu.

Zastosowanie i znaczenie

Wykorzystywany jest w metalurgii. Dodatek molibdenu do stopów zwiększa ich odporność na wysokie temperatury i korozję. Jest wykorzystywany w przemyśle zbrojeniowym, lotniczym, naftowy (jako katalizator), nuklearnym (izotop 99). Związki i kompleksy molibdenu stosuje się jako barwniki. 

Molibden jest zaliczany do mikroelementów. Jest składnikiem co najmniej 50 enzymów bakterii (m.in. jest kofaktorem większości nitrogenaz), roślin i zwierząt. 

Może Ci się przydać: