Ważniejsze prądy morskie

Ważniejsze prądy morskie mają ogromny wpływ na klimat naszej planety, a także na gospodarkę morską. Więcej szczegółowych informacji poniżej. Zerknij!

Ważniejsze prądy morskie – co znajdziemy w tabelce?

W tabeli poniżej przedstawiono ważniejsze prądy morskie na poszczególnych oceanach. W kolejnych kolumnach zaprezentowano: nazwę prądu, kierunek jego płynięcia, temperaturę oraz prędkość wiatru w kilometrach na dobę.

Czym są prądy morskie?

Prądy morskie są to duże i niemal niezmienne (jeśli chodzi o czas) poziome ruchy wody w oceanach, których głównymi przyczynami są wiejące stałe wiatry oraz pojawiające się różnice temperatur i zasolenia wody. Stosunkowo łatwo je „wychwycić”, ponieważ otaczające je wody są niemal nieruchome.

Najczęściej prądy morskie są wąskie i płytkie, natomiast długie sięgają nawet tysięcy kilometrów. Na półkuli północnej zawsze poruszają się w prawo, a na południowej w lewo; wyjątkiem te na Oceanie Indyjskim, gdzie więcej zależy od monsunów niż ruchu obrotowego Ziemi. W sumie we Wszechoceanie tworzą one pięć wyróżniających się cyrkulacji wodnych. Ich średnia prędkość to 10-20 kilometrów na dobę, ale rekordziści przewyższają te wartości około dziesięciokrotnie. Przepływy w prądach morskich mierzy się w specjalnej jednostce zwanej sverdrup (Sv; jednostka ta nie należy do układu SI), nazwanej tak na cześć norweskiego oceanografa Haralda Ulricha Sverdrupa.

Rodzaje prądów morskich

Najbardziej podstawowy podział prądów morskich dzieli je po prostu na zimne i ciepłe. Prądy morskie ciepłe niosą wodę cieplejszą niż ta, która je otacza, zaś prądy morskie zimne odwrotnie. Te pierwsze wpływają na podwyższenie zarówno temperatur, jak i sumy opadów w miejscach, na które bezpośrednio działają, zimne zaś obniżają obie te wartości.

Innym podziałem prądów morskich jest ten ze względu na ich genezę, najważniejszy z wywołujących je czynników – tutaj wyróżnić można aż cztery rodzaje: prądy wiatrowe, gęstościowe (różne gęstości wody, to głównie prądy podpowierzchniowe), spływowe i kompensacyjne (przywracają równowagę hydrostatyczną wód morskich).

Kolejne podziały związane są z głębokością powstawania (powierzchniowe, głębinowe, przydenne) czy z samą formą ruchu (meandrujące, prostolinijne i cyklonalne).

Prąd morski Golfsztrom i El Niño

Najbardziej znanym prądem morskim jest z pewnością Prąd Zatokowy, czyli Golfsztrom. To ciepły prąd (a w zasadzie cała sieć prądów) płynący od wschodnich wybrzeży Ameryki ku Europie. Ogrzewa on Stary Kontynent na tyle skutecznie, że na zachód od Norwegii, dokąd dociera finalnie, jest o 4-5 stopni cieplej niż gdzie indziej na tych samych szerokościach geograficznych! Ma więc ogromny wpływ na klimat, a co z tym się wiąże, na bioróżnorodność obszarów, na które oddziałuje.

Inną niezwykle rozpoznawalną nazwą kojarzoną z prądami morskimi jest El Niño (czyli Chłopiec lub Dzieciątko, nazwa ta wzięła się stąd, że pojawia się zawsze w okolicach Bożego Narodzenia). El Niño czasem jest klasyfikowany jako prąd morski, ale częściej mówi się, że to bardziej zjawisko pogodowe i oceaniczne. W czasie gdy się pojawia, na powierzchni wody na Pacyfiku temperatura gwałtownie rośnie i słabną pasaty (jest też czas, kiedy działa La Niña, Dziewczynka, zjawisko odwrotne do niego). El Niño trwa zazwyczaj około miesiąca, jednak czasem może się przeciągnąć nawet na kilka miesięcy, a nawet cały rok, co ma katastrofalny wpływ na rybołówstwo w danym regionie. Wiadomo już, że zjawisko to ze względu na zmiany klimatyczne zachodzi coraz bardziej nieregularnie i zmienia się jego intensywność, co może się odbijać na klimacie całej planety.