Skala widzialności

Skalą widzialności nazywamy możliwość zobaczenia konkretnych obiektów w danych warunkach atmosferycznych. Skala widzialności jest przydatna przede wszystkim w ruchu komunikacyjnym.

Skala widzialności – tabelka

W tabeli poniżej przedstawiono skalę widzialności morskiej (jest też skala widzialności geodezyjnej oraz lotniskowej). W kolejnych kolumnach ukazano: charakterystykę widzialności, stopień, warunki obserwacji oraz przedziały widzialności w metrach i kilometrach (trzeba jednak pamiętać, że w nawigacji najczęściej używane są mile morskie). 

Czym jest widzialność?

Widzialność to pojęcie związane z meteorologią. Jest to możliwość dostrzeżenia obiektów w zależności od występujących warunków atmosferycznych. Nie jest to pojęcie równe widoczności, gdyż ta druga może zależeć nie tylko od warunków pogodowych, ale także od przesłonięcia przez jakieś inne przedmioty.

Dawniej marynarze określali w dużej mierze na podstawie widzialności nadchodzące zmiany pogody – zmiany ciśnienia i frontów atmosferycznych odbijają się bowiem na widzialności (przed ciepłym frontem widzialność się pogarsza, po przejściu zimnego frontu jest bardzo dobra itp.). Morska skala widzialności – którą oficerowie muszą znać na pamięć – jest bardzo łatwa do ustalenia, o ile zna się w miarę dokładną odległość między statkiem a danym obiektem.

Widzialność zależy od czynników geograficznych, fizycznych (przezroczystość powietrza, ilość pyłów, ilość produktów kondensacji pary wodnej, czynników określających rozchodzenie się światła w powietrzu) oraz psychofizycznych (są one związane z indywidualnymi cechami obserwującego – ostrością jego wzroku, jego koncentracji i zmęczenia, zdolności adaptacyjnych oka w danych warunkach itp.; czynniki psychofizyczne odgrywają największą rolę przy słabszych warunkach widzialności).

Lotniskowa skala widzialności

Widzialność jest jednym z najważniejszych parametrów żeglugi, ale też lotów powietrznych, a przede wszystkim lądowań i startów. Obecnie określaniem skali widzialności najczęściej zajmują się specjalne automatyczne systemy pomiarowe (umieszcza się je mniej więcej na wysokości 2,5 metra nad ziemią), ale wciąż zdarzają się obserwatorzy, którzy mają takie właśnie zadania, a jacy dawniej byli nie do zastąpienia.

Lotniskowa skala widzialności (obejmująca dwa istotne elementy – podstawę chmur i widzialność) jest bardzo zmienna. Po pierwsze ustala się ją dla różnych obiektów latających (najmniejsze wartości dla śmigłowców, największe dla szybowców i balonów), po drugie inne skale obowiązują w dzień, a inne w nocy. Po trzecie wreszcie wszystko zależy tu od danego lotniska, jego specyfiki, położenia, długości pasów startowych, każde lotnisko może mieć więc ustalone swoje VMC (Visual Meteorological Conditions) dla lotów z widocznością.