Eszkola

Krainy zoogeograficzne – rozmieszczenie

Krainy zoogeograficzne to podział obszarów geograficznych pod względem różnic, ale i podobieństw występujących na nich gatunków zwierząt.

Krainy zoogeograficzne – podział stary i nowy

Krainy zoogeograficzne to obszary geograficzne oddające różnorodność fauny w poszczególnych regionach świata. W każdej z krain jest ona odmienna i wyróżnia się od pozostałych, ale mogą się też pojawiać pewne podobieństwa związane z dawnymi migracjami, kiedy jeszcze kontynenty połączone były w superkontynent zwany Pangeą.

Wyróżnia się następujące krainy zoogeograficzne:

  • palearktyczna (mało endemitów),
  • neartktyczna (zbliżona najbardziej do palearktycznej),
  • neotropikalna,
  • etiopska,
  • orientalna (sporo endemitów)
  • i australijska (bardzo dużo endemitów).

To najstarszy z podziałów, tak zwany system Sclatera i Wallace, pochodzący z XIX wieku (choć pierwsze próby klasyfikacji czyniono już w pierwszej połowie XVI wieku!). Jest on zdecydowanie najpopularniejszy, choć obecnie coraz częściej odchodzi się od niego, stosując bardziej szczegółowy podział na 8 krain zoogeograficznych, gdzie do sześciu powszechnie znanych dodaje się jeszcze krainę antarktyczną (wcześniej w zasadzie nigdzie nie uwzględnianą, podobnie jak fauna Nowej Zelandii) oraz krainę madagaskarską. Fauna w tej drugiej jest zupełnie odmienna od krainy etiopskiej, z wieloma endemitami, a więc gatunkami charakterystycznymi tylko dla danego obszaru, niewystępujących nigdzie indziej, przykładem są chociażby lemury. Podobnie odmienna jest chyba tylko kraina australijska – odróżnia się dość zdecydowanie od wszystkich pozostałych, to miejsce egzystowania wielu reliktów zwierzęcych, na przykład stekowców.
 

NAZWA KRAINY POŁOŻENIE WARUNKI KLIMATYCZNE GATUNKI ZWIERZĄT
Palearktyczna Europa, Azja, Afryka (północna) klimat okołobiegunowy- 
ujemne temperatury przez cały rok, prawie całkowity brak opadów 
Klimat umiarkowany i podzwrotnikowy
z temperaturami wahającymi się od 0 do około 10 ͦ C i sezonowymi opadami  oraz termicznymi porami roku 

renifery
lemingi
niedźwiedzie polarne
sowy śnieżne
pardwy
Żubry
sarny
muflony
wielbłądy
niedźwiedzie brunatne
gryzonie
antylopy
hieny
tygrysy
wiewiórki
 
Nearktyczna Ameryka Północna klimat umiarkowany chłodny, przejściowy i ciepły z temperaturą powietrza oscylującą od 0 do 10 ͦ C, ale wysokich jej amplitudach i sezonowymi opadami
piżmowoły
jelenie
bizony
aligatory
grzechotniki
dzikie świnie
indyki
 
Neotropikalna Ameryka Południowa  Klimat równikowy 
klimat podrównikowy
klimat zwrotnikowy
Zróżnicowane środowiska życia. 
Wysokie temperatury w ciągu roku, bardzo dużo opadów w klimacie równikowym, natomiast w pozostałych mała roczna ilość opadów

anacondy
boa dusiciele
papugi
kajmany
tukany
kolibry
szczerbaki
szynszyle
leniwce
mrówkojady
pancerniki
jaguary
 
Etiopska Afryka, Azja (Półwysep Arabski) Klimat równikowy zapewnia bardzo wysoką temperaturę, z wysokimi dobowymi amplitudami oraz wysokie codzienne opady. Rejony klimatu podrównikowego i zwrotnikowego również są gorące, ale tutaj jest znacznie mniejsza ilość opadów 
żyrafy
zebry
nosorożce
hieny
gepardy
lwy
hipopotamy
antylopy
słonie
małpy
krokodyle 
kameleony
 
Orientalna Azja (południowa) Klimat gorący – średnia temperatura około 20 ͦ C wraz z sezonowymi opadami monsunowymi
bażanty
słonie indyjskie
pandy
bawoły
niedźwiedzie
lamparty
gepardy
 
Australijska Australia i Oceania Zwrotnikowa
węże
warany
kiwi
Dziobaki
kolczatki
kangury
emu
pies dingo
wombaty
diabeł tasmański
 

Krainy zoogeograficzne, a może zwierzęce państwa?

Określenie granic krain zoogeograficznych budzi wiele dyskusji i co pewien czas pojawiają się nowe próby ich klasyfikowania. Jedną z nich jest próba zastąpienia krain zoogeograficznych – czy to 6, czy 8 – wprowadzeniem pojęcia państw zwierzęcych, niekiedy nazywanych także królestwami. System taki liczy tylko 4 państwa, w skład których wchodzą w różnym zakresie obszary poszczególnych krain. I tak pojawia się: Arktogea (to region etiopski, orientalny i holoarktyka), Notogea (region australijski), Neogea (region neotropikalny) i Antarktis.

Jakie były podstawy takiej klasyfikacji? Otóż Arktogea to tereny, które kiedyś były z sobą połączone lądem w tak zwanej bliskiej przeszłości geologicznej, więc dość swobodnie zwierzęta mogły się przemieszczać. Neogea to ziemie, które przed 200 milionami lat oderwały się od obecnej Ameryki Północnej i przez pewien czas (do około 13-15 milionów lat temu) trwały w odosobnieniu, co sprzyjało ewolucji odmiennych gatunków. Notogea przez ponad 50 milionów lat była oddzielona od innych kontynentów, jedyne krótkie połączenie lądowe istniało w plejstocenie, stąd fauna jest tu najbardziej unikalna. Antarktis, jak nazwa wskazuje, to Antarktyka, a więc kontynent Antarktydy i oblewające go wody, mało przyjazne do rozwoju wielu form życia.

Krainy zoogeograficzne – rozmieszczenie

Autor zdjęcia: Carol Spears

Opinie - Krainy zoogeograficzne – rozmieszczenie

  • G gabryś 20.11.2023

    bardzo fajna tylko nazwy bardzo trudne