Najdłuższy kanał w Polsce imponuje długością, ale bardzo szybko okazał się nieudanym dziełem socjalistycznej propagandy.
Najdłuższe kanały w Polsce – tabelka
Poniższa tabela zawiera informacje o długości (w km), połączeniach i roku uruchomienia najdłuższych kanałów w Polsce. Czasem do tej grupy dodaje się Kanał Bachorze, zwany także Piastowskim – to naturalny ciek wodny (stąd nie zawsze wymieniany jako kanał) łączący Noteć ze Zgłowiaczką na Kujawach. Ma 46,4 km długości, wiadomo, że między XIII a XV wiekiem był drogą żeglowną, a ciek regularnie pogłębiano, aby mógł służyć cały rok, a nie tylko w czasie wysokiego stanu wód. Obecnie pełni rolę kanału melioracyjnego. Poza tym można znaleźć informacje o Kanale Juranda, czyli Młynówce Malborskiej. To kanał zaprojektowany i wykonany przez Krzyżaków (zajęło im to podobno około 50 lat, kanał ma długość 29,3 kilometra i wypływa z jeziora Dzierżgoń, zasilając potem Nogat), jego celem nigdy nie była żegluga, a doprowadzanie wody pitnej do zamku w Malborku (wzdłuż niego biegł rurociąg z drewna, którego fragmenty zachowały się jeszcze do początku XX wieku).
| Kanał | Długość [km] | Połączenia | Rok uruchomienia |
| Wieprz-Krzna | 140,0 | Wieprz-Krzna Południowa | 1961 |
| Augustowski | 80,0 | Czarna Hańcza-Biebrza | 1840 |
| Elbląski | 62,5 | Jezioro Drwęckie-Jezioro Druzno | 1850 |
| Gliwicki | 41,2 | Kłodnica-Odra | 1941 |
| Ślesiński | 32,0 | Warta-Jezioro Gopło | 1950 |
| Notecki | 25,0 | Noteć-Kanał Bydgoski | 1892 |
| Bydgoski | 24,5 | Brda-Noteć | 1914 |
| Żerański | 17,6 | Wisła-Narew | 1963 |
| Łączański | 17,2 | Wisła-Wisła | 1961 |
Najdłuższe kanały w Polsce – rekordzista-niewypał
Najdłuższy kanał w Polsce, liczący około 140 kilometrów (to niewiele mniej niż słynny Kanał Sueski!), czyli Kanał Wieprz-Krzna, budowano w czasach komunizmu i miał on być pokazem siły socjalistycznej technologii. Jego zadaniem było postawić na nogi lubelskie rolnictwo, doprowadzić wodę do terenów nieco mniej żyznych, a przy okazji osuszyć wiele mokradeł i torfowisk, które potem można by wykorzystać pod uprawę. Budowę rozpoczęto w 1954 roku, skończono 7 lat później (choć pierwszy odcinek już w 1958 roku), jeszcze nigdy w naszym kraju nie pracowano z takim rozmachem – budowa trwała równocześnie w 14 miejscach. Koszt całości przekroczył miliard złotych. W pierwszych kilku latach rzeczywiście plony się podniosły, jednak z czasem zaczęły drastycznie spadać, poniżej poziomu sprzed budowy... Okazało się, że grunt nadmiernie się osusza, dochodzi do gwałtownej erozji, zniknęło wiele cennych stanowisk flory i fauny. Część gruntów uległa zachwaszczeniu, stając się nieużytkami, obszar ten nawiedzały też regularnie pożary. Dziś w wielu miejscach ciek jest zaniedbany, a już w 2010 roku sami rolnicy zaczęli się starać o przywrócenie stanu sprzed budowy...
Najnowszy kanał w Polsce
Z ponad 40 kanałów, które znajdują się w Polsce, większość powstała w wieku XIX lub w czasach socjalistycznych. Najnowszym jest Kanał przez Mierzeję Wiślaną, otwarty we wrześniu 2022 roku. Liczy nieco ponad 1500 metrów, nie ma więc szans na znalezienie się na liście najdłuższych kanałów w Polsce. Pomysł na kanał w tym miejscu nie powstał bynajmniej w XXI wieku – plany istniały już za czasów Stefana Batorego (były wymuszone buntem w Gdańsku, król chciał „ominąć” problematyczny port, potem jednak doszło do ugody i budowę wstrzymano). Potem w XVIII wieku podobne marzenia miał Fryderyk II Wielki, chcąc uczynić z Elbląga konkurencję dla polskiego Gdańska – potem Gdańsk wszedł do Prus i problem z pruskiego punktu widzenia się rozwiązał. Kolejne propozycje pojawiały się tuż po wojnie, a potem na przełomie lat 70/80. XX wieku (były już dokładne plany). Kiedy już powstał, wywołał wiele kontrowersji, jego przeciwnicy zarzucają, że ma znaczenie jedynie regionalne, negatywnie wpływa na środowisko, a koszty budowy były nieproporcjonalnie wysokie do ewentualnych zysków.
Opinie - Najdłuższe kanały w Polsce
ok