Najważniejsze kanały na świecie

Najważniejsze kanały na świecie poddawane są w XXI wieku regularnym modernizacjom – okazały się zbyt małe dla coraz większych jednostek pływających...

Najważniejsze kanały na świecie – tabelka

W tabeli poniżej zaprezentowano najważniejsze kanały na świecie. W tabeli podano nazwę kanałów, państwo oraz jego długość w kilometrach. Zaprezentowano kanały w kolejności od najdłuższego (nie oznacza to, że w tabelce znalazły się wszystkie najdłuższe kanały na świecie, przykładem Wielki Kanał w Chinach, który liczy 1800 kilometrów, ale dziś ma już marginalną rolę).

Najstarsze kanały na świecie

Najstarsze znane ludzkości kanały powstawały już w starożytności. Służyły w większej mierze do nawadniania niż do transportu. Wielu naukowców spiera się, czy prym, jeśli chodzi o wiek, powinien przypaść kanałowi Lingqu w Chinach, czy też systemom nawadniającym w Mezopotamii. Lingqu był drogą wodną, pierwszym w historii znanym kanałem żeglugowym, zbudowanym w III w. p.n.e. Zobaczyć można go do dziś, liczy sobie nieco ponad 35 kilometrów (ale tylko 7400 metrów to prawdziwy zbudowany kanał, reszta to przystosowane biegi rzek), łączy rzeki Li z Xiang. Dzięki niemu powstała droga wodna o długości ponad 2200 kilometrów. W XII wieku pisano, że ma 36 śluz, około 6 metrów szerokości i maksymalnie 1 metr głębokości (co wystarczało, by spławiać niewielkie statki). Kanał odegrał wielką rolę zarówno jeśli chodzi o gospodarkę Chin (spławiane łodzie mogły brać na pokład około 27 ton ryżu, tyle, co 40 wozów konnych), jak i kampanie wojskowe prowadzone przez Państwo Środka.

Kanał Panamski

Za najważniejszy kanał świata powszechnie uznawany jest Kanał Panamski. Zbudowany w latach 1904-1914, a otwarty w roku 1920 połączył Atlantyk z Pacyfikiem, przykładowo skracając trasę przejazdu z San Francisco do Nowego Jorku o... ponad 14 tysięcy kilometrów! Jego budowa pochłonęła życie przynajmniej 25 tysięcy osób, kolejne drugie tyle otarło się o śmierć, chorując na malarię i żółtą febrę. Strefa, gdzie znajduje się Kanał Panamski, w 1903 roku została wydzierżawiona przez USA i aż do 1999 roku znajdowała się pod amerykańską jurysdykcją.

Jako że do kanału mogą wpływać statki określonej wielkości, a gabaryty transportowców nieustannie rosną (do 5 lat 40% kontenerowców zwyczajnie się nie zmieści bez poszerzenia grogi wodnej), niezbędna była rozbudowa Canal de Panama, a także jego pogłębienie. Ostatecznie pierwszy etap tego miał miejsce w roku 2015, a do dziś przepustowość wzrosła jeszcze dwukrotnie. To nie koniec niezbędnych do utrzymania roli kanału modernizacji (a konkurencja nie śpi, podobny kanał ma w planach otworzyć Nikaragua), na przykład budowa zbiornika na rzece Indio, który pomógłby opanować problemy w czasie suszy, potrwać ma do 2033 roku. Tak gwoli ścisłości: przeciętny statek przepływający przez kanał musi uiścić około 50 tysięcy dolarów opłaty, a zysk Panamy z kanału to około 45% jej PKB.

Kanał Sueski

Do momentu otwarcia Kanału Panamskiego najważniejszym kanałem na świecie był prawdopodobnie Kanał Sueski, wykopany w latach 1859-1869. Plany wykopania w tym miejscu kanału miało już kilku faraonów czy perski władca Dariusz I (według Herodota Persowie nawet taki zbudowali), a potem cesarze rzymscy (Trajan zlecił przekopanie nowej drogi wodnej).

Na budowie dzisiejszego Kanału Sueskiego pracowali polscy inżynierowie i wynalazcy, to, że wątek taki pojawia się w „W pustyni i w puszczy”, nie jest przypadkowy.

W latach 2014-15 zbudowany został równoległy tor wodny, tak zwany Nowy Kanał Sueski, dzięki któremu mogą nim przeprawiać się większe jednostki. Opłaty za przeprawy pobiera Egipt, ale tak zwana konwencja konstantynopolitańska zapewnia wolną żeglugę w czasie wojny, również stronom wojującym.