Powierzchnia oceanów

Największy pod względem powierzchni oceanów jest Ocean Spokojny zwany Pacyfikiem – być może jednak kiedyś straci swój prymat, gdyż powoli, ale regularnie się zmniejsza.

Powierzchnia oceanów – tabelka

W tabeli poniżej przedstawiono powierzchnię poszczególnych oceanów znajdujących się na Ziemi wraz z procentowym udziałem powierzchni danego oceanu w powierzchni całej Ziemi. Prezentowane oceany ułożone są według malejącej kolejności pod względem wielkości powierzchni.

Skąd wzięły się nazwy oceanów?

Nazwa „ocean” wzięła się ze starożytnej greki. W dawnej Grecji wierzono, że cały świat oblewa mityczna rzeka zwana Okeanosem (tak też nazywał się władający nią bóg), nazywana niekiedy morzem zewnętrznym. Był to syn Uranosa i Gai, mający około 3 tysięcy potomstwa – za każde jego dziecko uważano bowiem rzekę wpadającą do Okeanosa. Był to prawdopodobnie najstarszy ze znanych bogów związanych z morzem.

Z greki wzięła się także nazwa Oceanu Atlantyckiego – pochodzi od imienia Atlasa, boga podtrzymującego niebo/sklepienie niebieskie. O Atlantyku, używając takie właśnie nazwy, pisał już w V wieku p.n.e. Herodot.

Największy z oceanów, Spokojny, swą nazwę zawdzięcza Ferdynandowi Magellanowi, który podczas swej wyprawy pisał o nim, używając nazwy Mar Pacifico, czyli Morze Spokojne. Oczywiście nazwa jest trochę przypadkowa, gdyż sam Pacyfik uważany jest za kapryśny i niebezpieczny (to na nim jest najwięcej huraganów i wysokich fal), po prostu słynny żeglarz trafił w 1520 roku na wyjątkowo dobre warunki żeglugi...

Ocean Indyjski wziął nazwę od krainy, a być może od rzeki Indus, gdyż starożytni Rzymianie, którzy znali go jako Oceanus Orientalis Indicus, Indiami nazywali nie państwo znane dziś jako Indie, a rzekę Indus lub cały Półwysep Indyjski.

Dawne oceany

Znane dziś oceany ulegają przeobrażeniom, przykładowo zmniejsza się Pacyfik, a jego kosztem rozrastają się Oceany Atlantycki, Indyjski i Arktyczny. Dawniej oceany miały inne kształty, były wśród nich także zupełnie inne zbiorniki – wpływ na to miały ruchy tektoniczne (przede wszystkim ruchy kontynentów i ruchy górotwórcze).

I tak różni naukowcy wymieniają nawet ponad 20 nazw oceanów, które nie doczekały naszych czasów. Niektóre z nich są przedmiotem wielu dyskusji związanych z ich autonomią, inne są powszechnie znane i akceptowane. Do tych ostatnich należy Ocean Tetydy istniejący w mezozoiku i kenozoiku, a uznawany jest za protoplastę Oceanu Indyjskiego, ale i Morza Śródziemnego oraz Czarnego czy Kaspijskiego. Wcześniej zaś, od kambru do triasu, istniał Ocean Paleotetydy (nazwy związane z Okeanosem – Tetyda była jego siostrą, a zarazem małżonką). Innym znanym praoceanem był ocean nazywany Panthalassa, oblewający Pangeę. Był czas, że powierzchnia oceanu Panthalassa stanowiła około 70% powierzchni naszej planety!