Monosacharydy - rodzaje i przykłady

Monosacharydy (jednocukry, cukry proste). Zawierają od 3 do 7 atomów węgla w cząsteczce. Charakterystyczne dla nich jest to,że posiadają grupę karbonylową oraz kilka grup hydroksylowych. Mają odczyn obojętny i bardzo dobrze rozpuszczają się w wodzie. Są osmotycznie czynne. Co to oznacza? Substancje osmotycznie czynne to takie substancje, które powodują zachodzenie zjawiska osmozy. Ich najważniejszą cechą jest dobra rozpuszczalność w wodzie.

Rodzaje monosacharydów Przykłady monosacharydów Znaczenie biologiczne
Triozy C3

aldehyd glicerynowy 

dihydroksyaceton

  • Są pośrednimi produktami ważnych szlaków metabolicznych np. oddychania komórkowego i fotosyntezy.
Pentozy C5 ryboza
  • Jest składnikiem RNA oraz wolnych rybonukleotydów.
deoksyryboza
  • Jest składnikiem DNA.
Heksozy C6 glukoza
  • Jest monomerem wielu oligosacharydów i polisacharydów .
  • Jest formą transportową cukrów u zwierząt.
  • Jest substratem w oddychaniu komórkowym.
fruktoza
  • Pełni funkcję źródła energii- łatwo przekształca się w glukozę.
  • Wchodzi w skład wielu oligosacharydów i polisacharydów.
galaktoza
  • Jest elementem budulcowym laktozy.
  • Jest składnikiem niektórych polisacharydów.
  • Forma utleniona galaktozy jest składnikiem związków pektynowych, które budują ścianę komórkową u roślin.