Eszkola

Luneta i lornetka

Przydatne kalkulatory i narzędzia

W celu budowy wielu przyrządów optycznych można wykorzystać soczewki i pryzmaty. Najprostszym przykładem jest lupa, która w rzeczywistości jest zwykłą soczewką. Lunetę można natomiast przedstawić jako układ dwóch soczewek skupiających: obiektywu i okularu. Kluczem w budowie lornetki jest pokrywanie się ognisk obiektywu i okularu. Promienie światła odbite od przedmiotu będącego daleko od obserwatora przechodząc przez obiektyw tworzą obraz odwrócony między ogniskami a okularem. To, co widzi obserwator jest obrazem tego właśnie obrazu. Na rysunku przedstawiono schematyczne powstawanie obrazu w lunecie. Na niebiesko zaznaczono obraz po przejściu przez obiektyw, a na zielono jego obraz w obiektywie. Miejsce pokrywania się ognisk oznaczono "F".

Widać, że obraz jest odwrócony względem przedmiotu obserwowanego, dlatego w lornetkach stosuje się jeszcze pryzmaty, których zadaniem jest ponowne odwrócenie obrazu tak, by obserwator nie widział przedmiotu "do góry nogami". Układ pryzmatów ustawiony jest między obiektywem, a okularem. Obiektyw, układ pryzmatów i okular są podstawowymi elementami budowy lornetki. W zależności od ułożenia pryzmatów można wyróżnić układ Porro, w którym pryzmaty są przesunięte względem siebie i lekko zmienia się układ osi optycznej oraz układ dachowy, w którym ustawione są w linii.