Ciśnienie – jest wielkością określającą, jak dana siła skoncentrowana jest na powierzchni. Ciśnienie jest wielkością skalarną. Oblicza się je w ośrodkach o strukturze rozciągłej, takich jak gazy, ciecze i ciała stałe.
Definicja ciśnienia
Ciśnienie jest to stosunek siły działającej na określoną powierzchnię do wartości tej powierzchni i określa się je wzorem:
\(p=\dfrac{F}{S}\)
gdzie:
\(p\) – ciśnienie [Pa],
\(F\) – siła działająca prostopadle na powierzchnię \(S\), [N],
\(S\) – pole powierzchni na jaką działa siła \(F\), \(\left [ m^2 \right ]\).
Ciśnienie jest mierzone wieloma przyrządami i w wielu miejscach. Często mierząc ciśnienie podaje się je hPa (czytaj hektopaskal), najczęściej taką jednostkę słyszymy w prognozie pogody, 1 hPa to inaczej 100 Pa. Fizycznym odnośnikiem jest ciśnienie normalne, które wynosi 1013,25 hPa. Do badania ciśnienia atmosferycznego służą barometry lub do zapisu ciągłego barografy.
Mierzy się również ciśnienie krwi, dla przykładu wynik badania 130/80 oznacza, że skurczowe ciśnienie krwi wynosi 130 mmHg (milimetry słupa rtęci) a rozkurczowe 80 mmHg. Po przeliczeniu np. na pascale można zapisać 130/80 mmHg = 17332/10665 Pa.
Czym jest próżnia?
Jeśli ciśnienie gazu jest zdecydowanie niższe niż ciśnienie atmosferyczne to mamy do czynienia z próżnią. Wyróżnia się próżnię niską, próżnię średnią, której zakres ciśnienia przyjmuje się od 10-2 do 10-5 Pa, oraz próżnię wysoką o ciśnieniu poniżej 10-5 Pa.
Ciśnienie jednostka
Podstawową jednostką ciśnienia jest Pascal [Pa]. Ciśnienie można podawać w milimetrach słupa rtęci, milimetrach słupa wody, barach, ewentualnie w jednostkach brytyjskich jak funt na cal2 itd. Aby przeliczyć jednostki, zapraszamy do kalkulatora jednostek w kategorii ciśnienie.
Od czego zależy ciśnienie?
Ciśnienie zależne jest od powierzchni i od siły działającej na tę powierzchnię. Jeśli mamy nóż, to powierzchnia, jaką się on styka z chlebem czy pomarańczą, którą kroimy, jest bardzo mała, dużo mniejsza niż powierzchnia naszej dłoni, czyli ciśnienie, jakim działamy na chleb, jest duże, dlatego nóż kroi. Jeśli natomiast pójdziemy w drugim kierunku, zwiększając powierzchnię, np. zamiast zwykłych butów zakładając narty, czy rakiety śnieżne powodujemy, że powierzchnia, którą była podeszwa butów zwiększyła się do powierzchni rakiet śnieżnych, czego efektem jest zmniejszenie ciśnienia, dlatego nie zapadamy się w śniegu.
Ciekawostka związana ze zmianą ciśnienia - wodę gotuje się w temperaturze 100ºC. Jeśli odpowiednio zmniejszymy ciśnienie w pojemniku, w jakim znajduje się woda, to zacznie ona gotować się w 20ºC dalej będzie miała temperaturę 20ºC, jednak zagotuje się i wyparuje.
Ciśnienie Wasze opinie