Rezerwaty przyrody
Liczba rezerwatów przyrody w Polsce znacząco wzrosła w ostatnim roku dzięki inicjatywie „100 rezerwatów na 100-lecie Lasów Państwowych”
Rezerwaty przyrody – tabelka
Poniższa tabela przedstawia zestawienie rezerwatów przyrody w Polsce, z liczbą obiektów i powierzchnią rezerwatów ogółem i pod ścisłą ochroną podane w ha. Za powierzchnię chronioną uważa się powierzchnię, na której chroniona jest cała przyroda, w którą człowiek bezpośrednio nie ingeruje.
W stosunku do poniższych danych liczba rezerwatów przyrody w Polsce nieznacznie wzrosła (mowa głównie o krajobrazowych, faunistycznych zmalała o 2) – pod koniec 2023 roku było ich 1512, a łączna ich powierzchnia w hektarach wynosiła około 169 tysięcy, jak widać więc nowo powstające rezerwaty były obszarami chronionymi o stosunkowo niewielkiej powierzchni.
W 2025 roku powstała jednak niezwykła inicjatywa „100 rezerwatów na 100 -lecie Lasów Państwowych” (około 87% rezerwatów przyrody w Polsce znajduje się na terenach należących do Lasów Państwowych). To założenie zostało zrealizowane – pierwszy taki rezerwat, Mur Krzeczkowski, powołano już w grudniu 2024 roku, a w sumie wybierano spośród blisko ćwierć tysiąca kandydatur wysuniętych przez leśników (powierzchnia rezerwatów wzrosła w ten sposób o kolejne kilkanaście tysięcy hektarów).
| Rezerwaty | Obiekty | Powierzchnia [ha] | |
| ogółem | w tym pod ochroną ścisłą | ||
| Faunistyczne | 141 | 42880 | 321 |
| Krajobrazowe | 108 | 25036 | 888 |
| Leśne | 722 | 66472 | 1623 |
| Torfowiskowe | 177 | 18213 | 656 |
| Florystyczne | 169 | 4828 | 168 |
| Wodne | 44 | 4652 | 5 |
| Przyrody nieożywionej | 72 | 1817 | 28 |
| Stepowe | 32 | 514 | 1 |
| Słonoroślowe | 4 | 51 | — |
| Ogółem | 1469 | 164463 | 3691 |
Rezerwaty przyrody w Polsce – rodzaje
Rezerwaty przyrody można podzielić według celów, jakie ma na celu ich założenie.
W rezerwatach faunistycznych to oczywiście ochrona populacji i siedlisk rzadkich gatunków zwierząt. Rezerwaty krajobrazowe chronić mają unikalną rzeźbę terenu, zaś florystyczne rzadkie gatunki roślin. Rezerwaty przyrody należące do kategorii „leśne” służą ochronie unikalnych lub starych drzewostanów, geologiczne unikalnych formacji skał i minerałów, torfowiskowe, jak nazwa wskazuje stare torfowiska, a wodne ekosystemy związane ze środowiskiem wodnym. Rezerwaty przyrody nieożywionej obejmują odkrywki geologiczne, miejsca występowania zjawisk krasowych, przykłady erozji lub ślady dawnego górnictwa. Nieco mniej znane i popularne są rezerwaty stepowe – w Polsce mamy ich w tej chwili 35, przedmiotem ochrony jest roślinność stepowa i powiązane z nią gatunki zwierząt (z racji naszego klimatu i rzeźby terenu rezerwaty stepowe w Polsce są niewielkich rozmiarów, występują punktowo). Najrzadszym rodzajem rezerwatów w Polsce są rezerwaty słonoroślowe – do 2013 roku były takie 4, potem, po likwidacji rezerwatu Błonie (zaniknęły tam chronione gatunki), pozostały tylko 3 (choć kojarzą się z pomorzem, jeden z nich jest w województwie świętokrzyskim). Klasyfikacja rezerwatów przyrody jest jednak elastyczna, jeden rezerwat może czasem łączyć w sobie kilka wymienionych kategorii.
Najnowsze rezerwaty w Polsce
Sporo rezerwatów przyrody w ostatnich kilkunastu miesiącach powstało w województwie pomorskim, mianowicie aż 10 – 5 z nich to rezerwaty leśne, 3 torfowiskowe i 2 wodne. Niewiele mniej, 9, w warmińsko-mazurskim. Stosunkowo najmniej w małopolskim i łódzkim. Największym powierzchniowo jest Rezerwat Bagno Minta (491 ha) w powiecie węgorzewskim – jego główną część stanowi torfowisko będące częścią dawnego jeziora. Swego czasu torfowisko osuszono i zmieniono na łąki, ale obecnie znów to tętniące życiem mokradła, a za zmiany na lepsze odpowiadają w głównej mierze... bobry. Najbardziej znanym jest z pewnością ten związany z budzącą swego czasu sporo kontrowersji Doliną Rospudy – Rezerwat Dolina Rospudy im. prof. Aleksandra Sokołowskiego obejmuje tereny leśne okalające unikatowe otwarte mechowiska.
Opinie - Rezerwaty przyrody