Eszkola

Mejoza – przebieg

Mejoza zachodzi przy powstawaniu gamet, czyli np. komórek jajowych i plemników człowieka. Mejoza jest podziałem redukcyjnym. Oznacza to, że powstające w jego wyniku cztery komórki  zawierają połowę chromosomów w porównaniu  do komórki wyjściowej. Jest to niezbędne w procesie zapłodnienia, w przeciwnym razie zygota, a następnie młody organizm miałby podwójną liczbę chromosomów. Takie drastyczne zmiany genomu w przypadku zwierząt są śmiertelne.

Przebieg mejozy składa się z:

  • pierwszego podziału mejotycznego (redukcyjnego)
  • drugiego podziału mejotycznego

Pierwszy podział mejotyczny składa się z :

  • Profazy I
  • Metafazy I
  • Anafazy I
  • Telofazy I

Drugi podział mejotyczny składa się  z:

  • Profazy II
  • Metafazy II
  • Anafazy II
  • Telofazy II

Opis etapów mejozy

Profaza I:

  • Chromatyna ulega kondensacji do postaci chromosomów
  • Chromosomy homologiczne, układając się w pary tworzą biwalenty, czyli parę połączonych ze sobą chromosomów (homologicznych). Nazywamy to też Tetradą chromatyd
  • Między chromosomami homologicznymi wchodzącymi w skład biwalentu może zajść crossing-over
  • Chromosomy homologiczne w biwalentach rozdzielają się
  • Zanikają otoczka jądrowa i jąderko. Tworzy się wrzeciono podziałowe

Metafaza I:

  • Chromosomy osiągają maksymalny stopień kondensacji
  • Pary chromosomów homologicznych układają się w płaszczyźnie równikowej komórki

Anafaza I:

  • Następuje rozdzielenie chromosomów homologicznych
  • Włókna wrzeciona podziałowego, skracają się, odciągają chromosomy do przeciwległych biegunów komórki

Telofaza I :

  • Struktura chromosomów częściowo rozluźnia się
  • Odtwarzają się już otoczka jądrowa oraz jąderko
  • Zachodzi cytokineza

Profaza II:

  • Chromatyna ulega kondensacji do postaci chromosomów. Każdy z chromosomów składa się z dwóch chromatyd
  • Zanikają otoczka jądrowa oraz jąderko
  • Formuje się także wrzeciono podziałowe

Metafaza II:

  • Chromosomy osiągają maksymalny stopień kondensacji
  • Chromosomy połączone z włóknami wrzeciona podziałowego układają się w płaszczyźnie równikowej komórki w płytkę metafazową

Anafaza II:

  • Chromosomy rozdzielają się na dwie chromatydy, każda staje się chromosomem potomnym
  • Włókna wrzeciona podziałowego skracają się i odciągają chromosomy potomne do przeciwległych biegunów komórki

Telofaza II:

  • Następuje rozluźnienie chromosomów do postaci włókien chromatynowych
  • Odtwarzają się otoczka jądrowa oraz jąderko
  • Zanika wrzeciono podziałowe. Zachodzi cytokineza

Co to crossing-over?

Zachodzi on w profazie pierwszego podziału mejotycznego. Jest to proces, który polega na wymianie odcinków chromatyd między chromosomami homologicznymi. Skutkiem tego procesu jest powstawanie chromatyd o zmodyfikowanym układzie allei. Dzięki temu potomstwo będące wynikiem rozmnażania płciowego różni się od osobników rodzicielskich. Crossing-over ma duże znaczenie w powstawaniu zmienności genetycznej.