Siarkowodór definicja i właściwości

Siarkowodór (wzór sumaryczny - H₂S) jest nieorganicznym związkiem chemicznym, zaliczanym do wodorków niemetali. W warunkach standardowych (tj. temp. - 273,15 K, ciśnienie - 105 Pa) ma postać bezbarwnego gazu o bardzo silnym zapachu, typowym dla zgniłych jaj (jest on wyczuwalny już w stężeniu 0,0007 mg/m³).

Siarkowodór budowa i wzór strukturalny

Siarkowodór zbudowany jest z 2 atomów wodoru oraz 1 atomu siarki, połączonych wiązaniami kowalencyjnymi spolaryzowanymi (uproszczony wzór strukturalnych – H-S-H). Cząsteczka nie ma budowy liniowej. Pomiędzy wiązaniami H-S zawarty jest kąt o wartości ~92º. Masa molowa siarkowodoru wynosi 34,08 g/mol. 

Właściwości fizyczne i chemiczne siarkowodoru

Gęstość siarkowodoru wynosi 0,0014 g/cm³. Gaz ten jest cięższy od powietrza, dlatego gromadzi się w dolnych partiach naczyń czy pomieszczeń. Jego temperatura wrzenia jest równa -60,2ºC, natomiast topi się w temperaturze -84,5ºC. Siarkowodór dość dobrze rozpuszcza się w wodzie, tworząc słaby kwas beztlenowy – kwas siarkowodorowy. W warunkach laboratoryjnych siarkowodór można otrzymać m.in. na drodze syntezy z wodoru i siarki (w temp. 600ºC):

H₂ + S → H₂S ↑

 hydrolizy siarczku glinu:

Al₂S₃ + 6H₂O → 2Al(OH)₃ + 3H₂S↑

lub przez działanie rozcieńczonym kwasem solnym na siarczek żelaza(II):

FeS + 2HCl → FeCl₂ + H₂S↑

W przyrodzie gaz ten jest produktem beztlenowego rozpadu białek – stąd pochodzi nieprzyjemny zapach psujących się jaj czy mięsa. Występuje również w gazach wulkanicznych, gazie ziemnym oraz niekiedy towarzysz ropie.

Istnieje grupa bakterii, które są zdolne do wykorzystywania siarkowodoru jako źródła energii.

Właściwości siarkowodoru

Siarkowodór jest zaliczany do substancji niebezpiecznych. Jest skrajnie łatwopalny – w bogatej w tlen atmosferze spala się do dwutlenku siarki, a przy niedoborze tlenu do siarki wolnej. Działa toksycznie na organizmy wodne, a jego wdychanie grozi śmiercią. Siarkowodór prowadzi do niedotlenienia organizmu przez zablokowanie oksydazy cytochromowej, enzymu pełniącego kluczową rolę w oddychaniu komórkowym, oraz przez wiązanie się z hemoglobiną i zakłócanie transportu tlenu przez układ krwionośny.