Mnożenie i dzielenie pisemne

Mnożenie sposobem pisemnym: jeżeli mamy dwie liczby, które chcemy przez siebie pomnożyć to:

  • zapisujemy je jedna pod drugą, tak by cyfry jedności były pod jednościami, cyfry dziesiątek pod cyfrą dziesiątek itd. Jeżeli wymnażane liczby mają różną ilość cyfr, liczbę z większą ilością cyfr zapisujemy wyżej.
  • wymnażamy mniejszy czynnik przez poszczególne cyfry drugiego czynnika od prawej strony do lewej strony (Przykład 321 x 3) Jeżeli mnożymy mniejszy czynnik przez ostatnią cyfrę większego czynnika zapisanego wyżej i wyjdzie nam wynik jednocyfrowy, to zapisujemy go po prawej stronie pod kreską, potem mnożymy ten sam czynnik przez przedostatnią cyfrę liczby zapisanej na górze, wynik zapisując pod kreska po lewej stronie poprzedniej cyfry. Analogicznie postępujemy do momentu aż skończą nam się cyfry większej liczby. Pod kreską otrzymamy wynik.

  • Trochę trudniejsza sytuacja pojawia się, gdy mnożąc mniejszy czynnik przez ostatnią cyfrę większego czynnika otrzymamy liczbę dwucyfrową (Przykład 286 x 4), wtedy pod kreską zapisujemy tylko ostatnią cyfrę otrzymanego wyniku, a pierwszą zapisujemy nad całym działaniem, nad kolejną nieprzemnożoną jeszcze cyfrę większego czynnika. (6 x 4 = 24 pod kreską zapisuję 4, cyfrę 2 nadpisuję na kolejną nieprzemnożoną czyli 8). W kolejnym kroku, po pomnożeniu kolejnej cyfry większego czynnika, należy dodać nadpisaną cyfrę (8 x 4 = 32 i dodajemy nadpisane 2 otrzymując 32 + 2 = 34, do wyniku pod kreską zapisujemy tylko ostatnią cyfrę (4), a cyfrę 3 nadpisujemy nad kolejną nieprzemnożoną cyfrę większego czynnika. Jeżeli nie ma już cyfry do mnożenia, nad którą można przenieść cyfrę dziesiątek z ostatniego wyniku to dopisujemy ją do ostatecznego wyniku pod kreską

  • Bardziej skomplikowaną sytuacje mamy  przy mnożeniu liczb wielocyfrowych. Przed przystąpieniem do mnożenia dla ułatwienia obliczeń zapisujemy liczbę o większej ilości cyfr wyżej, tak być cyfry jedności były pod jednościami, dziesiątek pod dziesiątkami itd. Najpierw zaczynamy od mnożenia górnego czynnika przez cyfrę jedności drugiego czynnika i robimy to w identyczny sposób jak przedstawiony powyżej. Druga część mnożenia polega na wymnożeniu czynnika zapisanego na górze przez cyfry dziesiątek drugiego czynnika, wykonujemy to analogicznie do powyższych przykładów z tym, że wynik zapisywany pod kreską zaczyna się od rzędu dziesiątek. Dwa cząstkowe wyniki, które otrzymaliśmy podkreślamy kreską i dodajemy. Otrzymany wynik jest wynikiem ostatecznym mnożenia liczb

Dzielenie sposobem pisemnym: zaczynamy zawsze od największego rzędu. Cyfrę tysięcy dzielimy przez 3 i otrzymujemy 1 zapisujemy to nad kreską nad cyfrą tysięcy. Następnie mnożymy otrzymaną 1 przez 3 i otrzymany wynik zapisujemy pod cyfrą tysięcy, Pod kreska wykonuje odejmowanie (4 - 3 = 1), spisujemy kolejną cyfrę kolejnego rzędy. Dzielimy 16 przez 3 o trzymany wynik zapisujemy nad kreską i postępujemy analogicznie do pierwszej cyfry

Może Ci się przydać: