Eszkola

Wody lecznicze – podział, występowanie

Woda lecznicza to woda podziemna niezanieczyszczona pod względem chemicznym, o naturalnej zmienności cech fizycznych i chemicznych. Jej mineralizacja nie może być mniejsza niż 1000 mg/dm3. Zawierają w sobie pierwiastki rzadkie lub promieniotwórcze.
Ze względu na rodzaj obecnego w nich pierwiastka wyróżniamy:
wody fluorkowe, w których minimalna zawartość jonu fluorkowego wynosi 2 
wody siarczkowe, zawierająca 1 mg jonu siarczkowego lub innych związków siarki dwuwartościowej
– wody żelaziste, w których jest 10 mg jonu żelazowego
wody jodowe, gdzie jest minimum 1 mg jonu jodkowego
wody krzemowe z co najmniej 70 mg kwasu metakrzemowego
– szczawy nazywane wodami kwasowęglowymi z minimalną zawartością dwutlenku węgla od 250 mg dwutlenku węgla
Budowa geologiczna terenu oraz warunki hydrologiczne pozwala wyróżnić wody wodorowęglowe, siarczanowe i chlorkowe.
Złożem wody leczniczej jest natomiast zbiorowisko wód podziemnych tworzących system krążenia w przypadku wód o zasobach odnawialnych lub nie tworzących systemu krążenia w przypadku wód o zasobach nieodnawialnych. 
Na terenie Polski występują w prawie wszystkich jednostkach geologicznych, jednak najliczniej na południu kraju w Sudetach i Karpatach. Można je spotkać również na pomorzu i w kilku miejscach Nizin Środkowopolskich. 
Najczęściej są wykorzystywane do celów balneoterapeutycznych, takich jak inhalacje, wypijanie, kąpiele, rozlewniczych, w procesie produkcji wyrobów zdrojowych – soli, ług, szlam, preparatów farmaceutycznych czy spożywczych. 
Kąpiele w wodach leczniczych działają łagodząco na ośrodkowy układ nerwowy oraz układ pokarmowy regulując procesy trawienia. Są polecane w przypadku występowania chorób wieku starczego. Następuje rozszerzenie naczyń krwionośnych i poprawa ukrwienia tkanek oraz wzrost dyfuzji przez błony komórkowe, obniżenie ciśnienia krwi oraz poprawa czynności układu krążenia, a także nerek i płuc, poprawa rozciągliwości mięśni gładkich i szkieletowych, pobudzenie wydzielania hormonów tkankowych (histaminy, adrenaliny, acetylocholiny, bradykiny), zwiększenie przemiany materii, immodulacja i zmniejszenie stanów zapalnych. 

Wody radoczynne, czyli zawierające gaz radonowy działają pobudzająco na układ krwiotwórczy, ożywiają funkcje gruczołów dokrewnych, uśmierzają bóle stawowo-mięśniowe i neurologiczne, działają także odczulająco w stanach alergicznych. Stosowane są do kąpieli, picia i inhalacji. Źródła radoczynne znajdują się w Świeradowie Zdroju, Lądku Zdroju i Ciechocinku.
Solanki zawierają przede wszystkim jony sodu i chloru, a ponadto magnez, wapń, potas, jod i brom. Kąpiele solankowe mają wpływ na układ naczyniowy i dokrewny. Obniżają ciśnienie krwi i poziom cukru, leczą choroby gośćcowe i działają korzystnie w stanach pourazowych.
W kuracji pitnej normują wydzielanie soków trawiennych, leczą niewydolność nadnerczy, niedokrwistość i stany alergiczne. Rozmiękczają naskórek, poprawiają strukturę i sprężystość skóry. W narządach wewnętrznych, do których siarka przenika, działa ona antyoksydacyjnie i jest materiałem budulcowym w strukturze chrząstek stawowych. Jod pełni główną rolę w procesach metabolicznych ustroju człowieka. Źródła solankowe występują w Polsce w Ciechocinku, Inowrocławiu, Kołobrzegu, Iwoniczu Zdroju i Szczawnicy.

Szczawy alkaliczne, ziemne, żelazisto-ziemne o różnorodnym składzie zawierają bezwodnik kwasu węglowego, sód, wapń, magnez i żelazo, a spośród rzadszych składników bar, lit i arsen. Kąpiel w tych wodach powoduje usprawnienie czynności mięśnia sercowego, obniża ciśnienie krwi i działa k orzystnie w przypadkach niedokrwistości [2]W Polsce źródła alkaliczne, szczawy ziemne i żelazisto-ziemne występują w Czerniawie Zdroju, Długopolu Zdroju, Dusznikach Zdroju, Iwoniczu Zdroju, Jedlinie Zdroju, Nałęczowie, Krynicy, Kudowie Zdroju, Polanicy Zdroju, Szczawnie Zdroju, Świeradowie Zdroju .
Wody siarczanowe zawierają chlorek sodu, siarczany wapnia, magnezu, sodu i siarkowodór, wody siarczkowe – związki siarczków. Kąpiele w tych wodach powodują przekrwienie skóry, przyspieszają przemianę materii, działają korzystnie na niewydolność serca, leczniczo na gościec stawowy, mięśniowy, w chorobach przemiany materii, chorobach skórnych i nadciśnieniu [2]. Znajdujące się w wodzie składniki mineralne, zwłaszcza kationy sodu, wapnia i magnezu łącznie z chlorkami, tworzą na powierzchni skóry tzw. "płaszcz solny". Wody solankowo-siarczanowe występują w Busku Zdroju, Cieplicach Śląskich Zdroju, Lądku Zdroju i Przerzeczynie Zdroju.

Może Ci się przydać: