Eszkola

Cena – funkcje i rodzaje

Z ceną można spotkać się praktycznie codziennie w momencie odwiedzenia różnych sklepów. Stanowi ona bowiem wartość pieniężną, za którą możliwe jest nabycie konkretnego produktu lub usługi. Większość teorii ekonomicznych określa, że cena jest równoznaczna z wartością konkretnego dobra. Jest także informacją dla klienta za jaką kwotę można nabyć konkretny produkt lub usługę.

Funkcje stosowania cen

Cena może posiadać różne funkcje i pełnić różne zadania. Najważniejsze z nich to:
    • Funkcja informacyjno-bodźcowa – jest to podstawowa funkcja ceny, która jest istotna zarówno dla nabywcy, jak i dla osoby sprzedającej. Nabywcę informuje bowiem, ile dany produkt lub usługa kosztują. Sprzedawca natomiast dowie się w ten sposób o ile wzrosną jego przychody, gdy uda mu się sprzedać konkretny produkt.
    • Funkcja redystrybucyjna – ceny pełnią funkcję podziału dóbr i przesyłania kapitału od jednych grup społecznych do drugich, a także do budżetu państwa. Z funkcji redystrybucyjnej mogą również korzystać państwa, które za pomocą polityki cenowej są w stanie ustalać minimalne lub maksymalne ceny konkretnych towarów.
    • Funkcja stymulacyjna – funkcja ta ma wpływ na dostawców oraz odbiorców. W przypadku wyższych cen wzrasta opłacalność produkcji. W związku z tym producenci są skorzy do oferowania większej ilości dóbr i podnoszenia ich jakości. Niższe ceny prowadzą natomiast do ograniczenia produkcji. W przypadku konsumentów natomiast wyższe ceny skłaniają do ograniczenia spożycia, a niższe do jego wzrostu.
    • Funkcja agregacyjna – pozwala na sumowanie wartości, które fizycznie są niedodawane.

Dostępne strategie cenowe

Na rynku można również spotkać się z wieloma zróżnicowanymi strategiami cenowymi, które są stosowane przez producentów. Mają one na celu wywołanie konkretnej sytuacji na rynku. Najpopularniejsze strategie to:
    • Dumping – strategia, która polega na sprzedaży poniżej realnej wartości, aby zwiększyć sprzedaż lub wprowadzić na rynek zupełnie nowy produkt. Stosowanie tej strategii opiera się o założenie, że z czasem wzrośnie świadomość produktu i można będzie podnieść jego ceny do poziomu gwarantującego opłacalność sprzedaży.
    • Dominacja – zjawisko to polega na obniżaniu ceny z uwagi na spadek kosztów produkcji. Najczęściej jest to związane z wykorzystaniem efektu skali i pozwala na zachowanie marży na stałym poziomie. Takie działanie znacznie utrudnia wejście na rynek dla nowych przedsiębiorstw.
    • Parasol cenowy – w tej metodzie mimo spadków kosztów produkcji ceny pozostają na tym samym poziomie. Dzięki temu można szybciej odzyskiwać zainwestowany w produkt kapitał.
    • Przechwycenie części rynku – jest to strategia stosowane przez przedsiębiorstwa, które chcą zwiększyć swój udział w rynku i są gotowe do sprzedawania swoich produktów nawet poniżej kosztów produkcji.
    • Wyjście z rynku – ta strategia jest stosowana przez przedsiębiorstwa, które chcą wycofać się z rynku, a jednocześnie jak najwięcej zarobić na sprzedaży jeszcze posiadanych zapasów.
    • Prestiżowa – tą strategię stosują przedsiębiorstwa, które posiadają wyróżniające się produkty. Polega ona na oferowaniu towarów po cenach wyższych niż konkurencja i oferowaniu ich do dobrze zarabiających klientów, którzy są w stanie zapłacić za towary zdecydowanie więcej.

Ustalenie ceny

Podstawą do ustalenia odpowiedniej ceny jest wzięcie pod uwagę kosztów wytworzenia towaru. W ten sposób ustalany jest minimalny poziom ceny, poniżej którego zejście postrzegane jest jako dumping cenowy. Bardzo ważne jest jednak takie narzucenie marży, aby była ona akceptowana dla klientów. Towar zbyt tani najczęściej kojarzy się z produktem niskiej jakości. Zbyt drogi natomiast jest postrzegany jako luksusowy i wielu klientów nie będzie nim zainteresowanych. Dlatego też ustalając cenę należy sprawdzić oczekiwania konsumentów i ustalić ją w ten sposób, aby cena była akceptowalna dla wszystkich stron transakcji.