Eszkola

Konkurencja – definicja i rodzaje

Konkurencja dotyczy przede wszystkim sytuacji rynkowej, w której to różne podmioty walczą ze sobą o zawieranie transakcji rynkowych. W takiej sytuacji może dochodzić między innymi do przedstawiania korzystniej oferty na konkretne towary i oferowane przez konkretne przedsiębiorstwa dobra. Konkurowanie między sobą może odbywać się o cenę, jakość, metody płatności oraz inne czynniki, które mogą być atrakcyjne dla klientów.

Rodzaje konkurencji rynkowej

Konkurencja na rynku może zostać podzielona na kilka rodzajów. Prezentujemy aktualny podział:

  • Z uwagi na liczbę firm na rynku:

    • Monopol – jedna firma kontroluje praktycznie cały rynek i ma decydujący wpływ na jego kształtowanie.

    • Oligopol – od dwóch do kilku firm kontroluje większość rynku i konkurują przede wszystkim między sobą.

    • Układ pełnej konkurencji – rynek składa się bardzo wielu firm o niewielkim udziale w rynku, które samodzielnie nie mają możliwości wpływania na ceny rynkowe.

    • Zbliżony udział w rynku – sytuacja, w którym w danej branży działa od 15 do 20 firm, które posiadają zbliżony udział. Każde z tych przedsiębiorstw jest na tyle silne, że może działać w otoczeniu innych silnych przedsiębiorstw.

  • Z uwagi na stopień substytucyjności:

    • W ramach kategorii produktu – dotyczy szerszego zakresu potrzeb. W przypadku, gdy klient chce kupić coś słodkiego ma do wyboru kilka różnych produktów, które mogą spełnić jego oczekiwania.

    • W ramach marki – dotyczy firm, które wytwarzają podobne produkty, które najczęściej różnią się pomiędzy sobą jedynie nazwą. W takim przypadku znaczenie ma marka, a nawet rozmieszczenie na półkach sklepowych.

    • W ramach formy – ten zakres obejmuje jeszcze więcej produktów.

    • Ogólna – odnosi się do posiadanego przez klientów budżetu.

Skutki płynącej z toczącej się konkurencji rynkowej pomiędzy firmami

Konkurencja tocząca się pomiędzy poszczególnymi firmami może prowadzić zarówno do pozytywnych, jak i negatywnych efektów.

Do pozytywnych aspektów konkurencji zaliczamy między innymi wzrost liczby wynalazków, gdyż firmy chcą zachęcić do wybrania właśnie ich produktów. Klienci mogą także liczyć na obniżkę cen w przypadku toczącej się konkurencji pomiędzy poszczególnymi przedsiębiorstwami. Wzrasta także liczba towarów na rynku i stale pojawiają się nowe. Rośne aktywność przedsiębiorstw. Firmy walczące o udział w rynku podnoszą także jakość oferowanych towarów, co także ma bardzo duże znaczenie dla wszystkich klientów.

Do negatywnych skutków konkurencji pomiędzy przedsiębiorstwami można zaliczyć produkcję szkodliwych towarów oraz usług. Często dochodzi również do niesprawiedliwego podziału dochodów z pracy. Nieuczciwe firmy mogą także podejmować się prób wykorzystania niewiedzy klientów. Dochodzi także do rosnących kosztów przetwarzania oraz wyszukiwania konkretnych informacji.

Z założenia jednak konkurencja pomiędzy firmami jest pożądana i może prowadzić do wielu bardzo dobrych efektów. Na konkurencji pomiędzy przedsiębiorstwami zyskują przede wszystkim klienci.