Transport miejski - charakterystyka

Transportem miejskim określa się sferę działalności gospodarczej polegającej na wykonywaniu usług przewozowych na terenie miasta oraz obszarach podmiejskich.

Problematyka transportu miejskiego dotyka w głównej mierze zagadnień transportu pasażerskiego, więc termin ten bywa stosowany zamiennie z terminem komunikacja miejska. Ze względu na wykorzystywane środki transportu wyróżnia się miejski transport drogowy, miejski transport szynowy i miejski transport wodny.

Wśród środków transportu miejskiego drogowego oprócz autobusów i tramwajów wyróżniamy przyśpieszone autobusy, linie szybkich tramwajów, linie tramwajowe o elementach szybkich tramwajów, metro i trolejbusy.

Komunikacja zbiorowa w głównych miastach Polski oparta jest głównie o autobusy i tramwaje. Tzw. linie szybkich tramwajów funkcjonują w Poznaniu, Krakowie i Szczecinie, a w Warszawie, Wrocławiu i Łodzi działają sieci tramwajowe o elementach szybkiego tramwaju. Na tle większości miast wyróżnia się Warszawa, w której funkcjonują dwie linie metra, z kolei w Lublinie, Gdyni i Tychach jeżdżą trolejbusy.

Systemy trolejbusowe wykorzystywane przede wszystkim w miastach, gdzie nie ma możliwości budowy sieci tramwajowej, a istnieje potrzeba dodatkowo transportu poza transportem autobusowym. Ma to związek głównie z uwarunkowaniami urbanistycznymi, ale także ze względami ekonomicznymi.
w Lublinie trolejbusy zostały wycofane z głównej ulicy centrum (Krakowskiego Przedmieścia), które obsługiwane jest wyłącznie autobusami. Tylko w Gdyni trolejbusy traktowane są jako podstawowy środek transportu w miejscach szczególnie wrażliwych ekologicznie (centrum, dzielnice w obszarach chronionego krajobrazu).

Miasta wojewódzkie, które komunikację opierają wyłącznie na sieci autobusowej to Białystok, Opole, Rzeszów, Kielce. W Lublinie część transportu miejskiego wykonywana jest przez sieć trolejbusową. Modernizacja taboru dokonała się najszybciej na sieciach autobusowych. Niektóre miasta w znaczącym stopniu dokonały wymiany taboru na niskopodłogowy (Poznań, Kraków, Łódź).

Najmłodsza sieć tramwajowa powstała w 2015 roku w Olsztynie.
Najmniejsza siec tramwajowa jest w Grudziądzu i liczy 9 torowisk.

Warszawa

System transportu miejskiego w Warszawie składa się z linii autobusowych, tramwajowych, metra oraz Szybkiej Kolei Miejskiej. Wszystkie linie koordynowane są przez Zarząd Transportu Miejskiego. Do przejazdów środkami komunikacji miejskiej uprawniają bilety z paskiem magnetycznym i Warszawska Karta Miejska.

     

Obsługa pasażerska rocznie:

Autobusy - 573,5 mln pasażerów
Tramwaje - 271,6 mln pasażerów
Metro - 224,3 mln pasażerów
Szybka Kolej Miejska - 25,3 mln pasażerów
Koleje Mazowieckie - 31,8 mln pasażerów
Warszawska Kolej Dojazdowa - 4,9 mln pasażerów

Został uruchomiony wspólny bilet ZTM-KM rozszerzając następnie jego zasięg na kolejne gminy podwarszawskie, wydłużono sieć autobusów podmiejskich na ciągach ulic pozbawionych  transportu szynowego powstają wydzielone pasy dla autobusów.

      

Głównym punktem przesiadkowym miasta jest Dworzec Centralny

    
źródło: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Dworzec_Centralny_w_Warszawie_radek_kolakowski.jpg

 

Szybka Kolej Miejska

Szybka Kolej Miejska to naziemna sieć kolei łącząca centrum Warszawy z jej przedmieściami i sąsiednimi miejscowościami. Ma być uzupełnieniem metra i alternatywą dla transportu autobusowego.

SKM kursuje po torach należących do PKP Polskich Linii Kolejowych. Pierwsza linia S1 ruszyła w 2005 na trasie do Falenicy.
Obecnie kursują 4 linie, łączące Warszawę z Sulejówkiem Miłosną, Pruszkowem, Otwockiem i Wieliszewem, a także Lotniskiem Chopina (linią uruchomioną w czerwcu 2012).

Plik:SKM Warszawa - wszystkie linie.svg
źródło: https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/a/a8/SKM_Warszawa_-_wszystkie_linie.svg

Metro

Pierwsze plany budowy metra w Warszawie powstały w latach 20. XX wieku. Kilkakrotnie je zmieniano, rozpoczynano i przerywano prace.

Budowę istniejącej dziś kolei podziemnej rozpoczęto dopiero 15 kwietnia 1983 r. Metro w Warszawie to jedyny w Polsce system kolei podziemnej, składający się z dwóch linii: M1 i M2.

Linia M1- łączy centrum Warszawy z jej północnymi i południowymi dzielnicami

Linia M2- łączącej lewo- i prawobrzeżną część stolicy



źródło: https://pl.wikipedia.org/wiki/Metro_w_Warszawie#/media/Plik:Plan_systemu_metra_w_Warszawie.svg

 

W każdym dniu roboczym z metra korzysta około 500 tys. pasażerów. gęstość stacji na obszarze centralnym, zredukowana ze względów oszczędnościowych, kwalifikuje raczej metro warszawskie jako środek dojazdów na dalsze odległości, a nie poruszania się wewnątrz śródmieścia.

Plik:Warsaw-Metro-Passengers-pl.svg
żródło: https://pl.wikipedia.org/wiki/Plik:Warsaw-Metro-Passengers-pl.svg

Parkuj i Jedź!
W 1999 powstała strefa płatnego parkowania w śródmieściu, w przyszłości  rozważa się wprowadzenie opłat za wjazd do centrum.
Powstają one głównie przy dużych węzłach  przesiadkowych

Projekt ma na celu:

zmniejszenie wielkości ruchu samochodowego w centrum oraz na trasach dojazdowych do centrum Warszawy, 
zmniejszenie inwestycji drogowych i parkingowych w centrum oraz potrzeb dotyczących powierzchni komunikacyjnych,
zmniejszenie negatywnych oddziaływań indywidualnego ruchu drogowego na zabudowę miejską i środowisko, emisji spalin i hałasu, 
zwiększenie liczby pasażerów transportu publicznego oraz ułatwienie im do dostępu do centrum

 

 
źródło:
źródło: https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/a/a8/SKM_Warszawa_-_wszystkie_linie.svg

Veturilo, Warszawski Rower Publiczny          


źródło: https://pl.wikipedia.org/wiki/Veturilo#/media/Plik:Varsovio,_Veturilo,_plac_Trzech_Krzy%C5%BCy,_1.jpeg

System został oficjalnie uruchomiony 1 sierpnia 2012, z około 1000 rowerów i 55 stacjami dokującymi, zlokalizowanymi w Śródmieściu, Ursynowie i Bielanach.

 W następnych latach system był rozszerzany o kolejne stacje i na początku sezonu 2016 liczył 204 wypożyczalnie (w tym 24 uruchomione na zasadach sponsorskich, głównie przy centrach handlowych i kompleksach biurowych) z ponad 3000 rowerów, a także 10 tandemów oraz 10 rowerków dziecięcych "Veturilko", przeznaczonych dla dzieci w wieku 4-6 lat, dostępnych na stacji przy Al. Niepodległości niedaleko stacji metra Pole Mokotowskie. 

Źródło: https://pl.wikipedia.org/wiki/Veturilo

Cennik na rowery zwykłe, tandem, dziecięce.
Opłata inicjalna 10 zł
od 1 do 20 minuty 0 zł
od 21 do 60 minuty 1 zł
Druga godzina 3 zł
Trzecia godzina 5 zł
Czwarta i każda następna godzina 7 zł

Cennik na rowery elektryczne
Opłata inicjalna 10 zł
od 1 do 20 minuty 0 zł
od 21 do 60 minuty 6 zł
Druga i każda następna godzina 14 zł

W ciągu trzech lat liczba użytkowników, którzy skorzystali z rowerów przekroczyła 370 tys., zaś liczba wypożyczeń - 6 mln.

Aby stać się użytkownikiem wypożyczalni należy założyć w systemie konto za pośrednictwem strony operatora lub specjalnej aplikacji mobilnej. Do wyboru są dwa abonamenty różniące się liczbą bezpłatnych minut dziennie

Wypożyczenie roweru realizowane jest poprzez klawiaturę z tyłu roweru poprzez uwierzytelnienie użytkownika na podstawie posiadanego numeru klienta i PIN-u. Pozostawienie roweru w innymi miejscu niż stacja powoduje naliczenie opłaty dodatkowej w wysokości 3 złotych przy pozostawieniu roweru wewnątrz strefy działania systemu i 100 zł poza strefą

W sezonie 2014 w systemie było 34 tys. aktywnych kont i dokonano 300. tys wypożyczeń, natomiast w sezonie 2015 odpowiednio 50 tys. i 300 tys.

Carsharing

Carsharing polega na zorganizowanym  współkorzystaniu z ogólnodostępnych samochodów, będących własnością miasta, firmy prywatnej, instytucji lub grupy osób,  z których każda rezerwuje czas dostępu do pojazdu.  Użytkownicy systemu carsharing mają dostęp do samochodu,  bez konieczności jego posiadania.

Traficar:


                      
źródło: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Samoch%C3%B3d_Traficar.jpg

W Krakowie, jako pierwsza w Polsce, pojawiła się usługa „współdzielenia” auta. Od października 2016r. w Krakowie działa firma Traficar, która oferuje tzw. współdzielenie samochodów. Traficar to 100 samochodów (wszystkie tej samej marki - opel corsa), z których można skorzystać w każdej chwili.
Jak to działa?
- pobieramy aplikację, zakładamy konto
- znajdujemy samochód w okolicy, rezerwujemy go
- otwieramy samochód za pomocą aplikacji skanując kod QR, który znajduje się na szybie
- wsiadamy do samochodu, wyjmujemy kluczyki ze schowka
- po zakończonej jeździe zamykamy samochód za pomocą aplikacji

Na początku trzeba się zarejestrować na stronie Traficara, gdzie jesteśmy weryfikowani poprzez dane z dowodu osobistego, prawa jazdy oraz karty płatniczej. Musimy ściągnąć aplikację na telefon. Wyświetlamy plan i szukamy auta. Aplikacja pokazuje nam jak daleko mamy do auta i ile zajmie dojście do niego. Wybieramy najbliższe, które rezerwujemy. Mamy 15 minut, żeby się do niego dostać. Inaczej rezerwacja przepada i ktoś inny może jej dokonać. Po zlokalizowaniu samochodu w aplikacji klikamy ikonkę odmierzającą czas, po czym wybieramy opcję zeskanuj kod QR (są dwa w widocznych miejscach). Następnie auto się otwiera. Kluczyki znajdują się w schowku przed siedzeniem pasażera. Odpalamy i możemy jechać.

Traficar oferuje samochody marki Renault.

Autem możemy jeździć po Krakowie, ale i poza miastem. Warunkiem jest pozostawienie go na koniec w dowolnym miejscu w mieście, gdzie można legalnie zaparkować.

Nie musimy się też martwić o paliwo czy ubezpieczenie auta. To wszystko jest w cenie przejazdu. Pojazdy są serwisowane i tankowane nocami. Jeśli dojdzie do wypadku, to też nie jesteśmy obciążani. Płacimy natomiast za szkody ewidentnie z naszej winy, np. za zniszczoną tapicerkę. Szacunkową cenę przejazdu możemy poznać wcześniej, obliczając ją na stronie Traficara.

Na pojawienie się Traficara przychylnie patrzą władze Krakowa, które chcą uruchomić własną sieć 100 samochodów miejskich, ale elektrycznych. Będzie je można wypożyczyć z ok. 70 stacji.

Opłaty za używanie samochodu:
Samochód osobowy Renault Clio wynajem na ile chcesz kosztuje 2,99zł za start i 1,50zł za każdy kilometr. Wynajem na 24 h lub dłużej kosztuje 75zł za dobę i 0,60 zł za każdy kilometr.
Samochody typu van wynajem na ile chcesz kosztuje 2,99 zł za start i 1,70 zł za każdy kilometr. Wynajem na 24 godziny lub dłużej kosztuje 90 zł za dobę i 0,60 zł za każdy kilometr.

Uber

Uber to aplikacja mobilna służąca do zamawiania transportu samochodowego przez kojarzenie pasażera z najbliżej stacjonującym kierowcą. Stanowi to alternatywę dla taksówek. System Uber powstał w USA w 2009 roku, po czym wprowadzono go do San Francisco w 2010 roku, a obecnie funkcjonuje w ponad 500 miast na świecie, przy czym na polski rynek wszedł w 2014 roku i jest dostępny jest w takich miastach jak Warszawa, Kraków, Poznań, Wrocław, Łódź, a także na Śląsku i w Trójmieście. W celu skorzystania z usługi Uber trzeba pobrać aplikację mobilną oraz założyć konto na stronie www.uber.com. Samochód  można zamówić tylko drogą SMS-ową lub przez stronę internetową. Aplikacja pozwala także śledzić pasażerom lokalizację zamówionego samochodu