Eszkola

Rynek pracy

Istnieje wiele rodzajów rynku, wszystkie one są składowymi ogólnie pojętego rynku gospodarczego. Każdy rynek związany jest z kształtowaniem się popytu i podaży na dany obszar rynku. W przypadku rynku pracy należy skupić się na popycie i podaży pracy. Prościej mówiąc, należy przeanalizować rodzaj i ilość wolnych wakatów pracowniczych na rynku oraz ilość i rodzaj pracowników skłonnych podjąć pracę. Oczywiście należy tutaj uwzględnić wszelkie okoliczności związane z różnymi rodzajami pozwoleń, z migracją pracowników (charakterystyczną dla dzisiejszego – globalnego wymiaru społeczeństwa), problemem bezrobocia, motywacji do pracy itd. Najogólniej rynek pracy podejmuje całokształt zagadnień związanych z kształtowaniem się zatrudnienia na danym obszarze.

Najprościej rynek pracy możemy podzielić na trzy obszary:
- usługi,
- przemysł i budownictwo,
- rolnictwo, leśnictwo i rybołówstwo.

Dalej rynek pracy dzieli się na segmenty, najczęściej poszczególnych zawodów lub obszarów, np.: rynek lekarzy, rynek programistów, rynek górników lub rynek śląski, rynek małopolski itd. Podziału można dokonywać według różnych kryteriów. 

Jeśli chodzi o obszar Polski do przemian ustrojowych w roku 1989 roku pozostawał on pod wpływem tzw. gospodarki centralnie planowej. Większość aspektów gospodarczych podlegała więc regulacjom rządowym, w tym również rynek pracy. Dominowały okresy, w których każdy człowiek nie tyle mógł, co wręcz musiał mieć pracę. Popyt na pracę był zaspokajany dopasowaną do niego podażą pracy. Ze względu na fakt, że zjawisko to było kreowane odgórnie i niejako „sztucznie” na szeroką skalę występowało tzw. bezrobocie ukryte. W związku z tym w momencie przemiany ustrojowej oraz idącej za tym przemiany gospodarczej na nowo powstałym „wolnym rynku” w Polsce po 1989 roku drastycznie spadła liczba ofert pracy (podaż pracy). W skutek tego powstało spore bezrobocie oraz wiele obszarów gdzie występowała tzw. „praca na czarno”.

Z kolei ostatnie lata dla Rzeczpospolitej niosą spore, pozytywne zmiany. Ostatnie lata nie tylko zmniejszyły bezrobocie, ale i pokazały pierwsze symptomy tzw. „rynku pracownika”. Tym pojęciem określa się sytuację, w której większe zaangażowanie w poszukiwanie wkłada pracodawca niż pracownik. Dzieję się tak również w skutek trendów globalnych, m. in. przejścia  z gospodarki opartej na zasobach w gospodarkę opartą na wiedzy. Nie bez znaczenia pozostają także wpływy wielkich korporacji, które wdrażają wiele nowych kierunków i rozwiązań, jak chociażby pracę zdalną.

W kontekście rynku pracy należy wspomnieć o roli państwa, która po pierwsze chroni prawa pracowników poprzez egzekwowanie wprowadzonego prawa. Istnieje również wiele instytucji państwowych, które wspomagają działania na rynku pracy. Są to np. Ochotnicze Hufce Pracy, państwowe i wojewódzkie Urzędy Pracy. Zadaniem tych instytucji jest pomoc w znalezieniu pracy czy pozyskaniu nowych kwalifikacji, a także socjalna opieka nad osobami bezrobotnymi.